پایه های عصب زیست شناختی انعطاف پذیری شناختی معلمان و انتقال آن به سبک تدریس_ نقش واسطه ای در پیامدهای دانش آموزان با نیازهای ویژه

این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین انعطاف پذیری شناختی معلمان، سبک تدریس انطباقی آنان و پیامدهای تحصیلی-اجتماعی دانش آموزان با نیازهای ویژه انجام شد. مطالعه به روش توصیفی-همبستگی و با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری بر روی نمونهای متشکل از ۳۰۸ معلم دوره ابتدایی شهر شیراز در سال ۱۴۰۴ که دارای دانش آموز با نیازهای ویژه در کلاس خود بودند، اجرا گردید. داده ها با پرسشنامه های استاندارد انعطاف پذیری شناختی (CFI)، پرسشنامه محقق ساخته سبک تدریس انطباقی و مقیاس های سنجش پیامدهای دانش آموزان گردآوری و با نرم افزارهای SPSS تحلیل شد. یافته ها نشان داد که انعطاف پذیری شناختی تاثیر مستقیم، قوی و معناداری بر سبک تدریس انطباقی معلمان دارد (β=۰.۷۱, p<۰.۰۰۱). همچنین، سبک تدریس انطباقی تاثیر مستقیم و معناداری بر بهبود پیامدهای دانش آموزان با نیازهای ویژه داشته است (β=۰.۶۰, p<۰.۰۰۱). تحلیل مسیرها نقش واسطه گری کامل و قدرتمند سبک تدریس انطباقی را تایید کرد، به طوری که سهم اثر غیرمستقیم انعطاف پذیری شناختی از طریق این متغیر بر پیامدهای دانش آموزان (β=۰.۴۳) به مراتب بیشتر از اثر مستقیم آن (β=۰.۱۹) بود. در نتیجه، می توان استنباط کرد که انعطاف پذیری شناختی به عنوان یک توانایی عصب شناختی سطح بالا، از طریق تجلی در قالب یک سبک تدریس پاسخگو و منعطف، مکانیسم کلیدی برای بهبود کیفیت آموزش و نتایج یادگیری در محیط های فراگیر است. این یافته بر لزوم توجه همزمان به تقویت کارکردهای اجرایی معلمان و مهارت های تبدیل این ظرفیت ها به راهبردهای آموزشی انطباقی در برنامه های تربیت و توسعه حرفه ای معلمان، به ویژه در حیطه آموزش ویژه، تاکید می نماید.

کلیدواژه ها:

انعطاف پذیری شناختی ، سبک تدریس انطباقی ، دانش آموزان با نیازهای ویژه ، آموزش فراگیر ، عصب زیست شناسی شناختی ، مدل سازی معادلات ساختاری.