تاثیر محرومیت از خواب انتخابی بر پایه مراحل خواب بر تثبیت حافظه هیجانی و فراخوانی آن در بیماران مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه) کاربرد برای پروتکل های درمانی مبتنی بر تروما)

هدف: این پژوهش با هدف بررسی تاثیر مداخله محرومیت انتخابی خواب بر فرآیند تثبیت و فراخوانی حافظه هیجانی ترس در بیماران مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه و با در نظر گرفتن کاربردهای آن در درمان های مبتنی بر تروما انجام شد. روش: در یک مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل، از جامعه بیماران مراجعه کننده به مراکز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در سال ۱۴۰۴، تعداد ۴۵ نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه «محرومیت از خواب همراه با حرکات سریع چشم»، «محرومیت از خواب موج آهسته» و «کنترل» جایگزین شدند. ابزارها شامل پلی سومنوگرافی برای ثبت و دستکاری عینی خواب، تکلیف شرطی سازی ترس برای ایجاد حافظه هیجانی، و اندازه گیری پاسخ برانگیختگی فیزیولوژیک (هدایت پوستی) و گزارش ذهنی ترس بود. یافته ها: نتایج تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر نشان داد که مداخله محرومیت انتخابی از خواب همراه با حرکات سریع چشم منجر به کاهش معنادار و پایدار (تا ۲۴ ساعت) در پاسخ های ترس فیزیولوژیک و ذهنی نسبت به گروه کنترل شد (۰۵/۰ > p)، در حالی که محرومیت از خواب موج آهسته فاقد این اثر بود و تنها به اختلال در حافظه اعلانی منجر گردید. نتیجه گیری: یافته ها از نقش اختصاصی خواب همراه با حرکات سریع چشم در تثبیت حافظه هیجانی حمایت می کند و نشان می دهد که مداخلات هدفمند در این مرحله از خواب می تواند به عنوان یک راهبرد مکمل در پروتکل های درمانی مبتنی بر تروما (مانند مواجهه درمانی) برای تضعیف انتخابی خاطرات ترس و تسهیل فرآیند خاموشی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

اختلال استرس پس از سانحه ، خواب همراه با حرکات سریع چشم ، محرومیت انتخابی خواب ، حافظه هیجانی ، تثبیت حافظه ، درمان مبتنی بر تروما.