طراحی و ارزشیابی الگوی آموزشی مبتنی بر تفکر انتقادی و تاثیر آن بر میزان خلاقیت و فرآیند جامعه پذیری دانش آموزان

هدف اصلی پژوهش حاضر، طراحی و ارزشیابی الگوی آموزشی مبتنی بر تفکر انتقادی و واکاوی عمیق تاثیر آن بر میزان خلاقیت و فرآیند جامعه پذیری دانش آموزان در نظامات تحولی آموزش و پرورش است. این تحقیق با اتکا به روش کتابخانه ای و مروری تحلیلی و از طریق واکاوی عمیق ادبیات پژوهشی، اسناد مکتوب، متون فلسفی و پیشینه های تجربی موجود سامان یافته است. یافته های حاصل از تبیین متون نشان می دهد که طراحی یک الگوی آموزشی منسجم مبتنی بر تفکر انتقادی، فراتر از تغییرات سطحی در محتوای درسی، نیازمند دگرگونی در ارکان صلب برنامه های درسی سنتی و حرکت به سمت جوامع کاوشگری زنده کلاسی است. اجرای این الگوی تحولی، از طریق به چالش کشیدن پاسخ های تک بعدی و ارتقای تفکر واگرا، افزایش چشمگیری را در شایستگی های خلاقانه و مهارت های حل مسئله فراگیران پدید می آورد. همچنین، ارزشیابی ابعاد رفتاری این الگو مشخص ساخت که پرورش مهارت های تفکر سنجش گرانه، پتانسیل بالایی در ارتقای مسئولیت پذیری مدنی، تقویت تعاملات افقی و تسهیل فرآیند جامعه پذیری و اجتماعی شدن دانش آموزان دارد. تحلیل پیشینه ها نشان داد که مولفه هایی نظیر سواد رسانه ای، آموزش های ترکیبی و شیوه های فعال مانند نقشه های ذهنی کاوشگری، به عنوان کاتالیزورهای اصلی، فرآیند پیاده سازی این الگو را هموار می سازند. نتایج نهایی حاکی از آن است که خلاقیت و جامعه پذیری سازه هایی سیستمیک و محیط پذیر هستند که تبلور پایدار آن ها نیازمند بازتعریف نقش معلمان از دانای کل به تسهیل گران فرآیند اندیشه ورزی است. بر این اساس، تدوین راهبردهای ترویج تفکر انتقادی و ادغام اصول فلسفی پویا، از ضرورت های اساسی جهت تحول در نظام تعلیم و تربیت کنونی معرفی می شود.

کلیدواژه ها:

الگوی آموزشی ، تفکر انتقادی ، خلاقیت ، جامعه پذیری ، مهارت های قرن ۲۱.