تاثیر متقابل ساعت زیستی بدن و نوسانات هورمونی بر سازگاری و ریکاوری عضلانی در تمرینات قدرتی و استقامتی: رویکردی نوین در فیزیولوژی ورزشی

ساعت زیستی بدن (circadian rhythm) نقش اساسی در تنظیم فعالیت های فیزیولوژیکی، متابولیکی و هورمونی دارد و می تواند پاسخ های عضلانی به تمرینات قدرتی و استقامتی را تحت تاثیر قرار دهد. نوسانات روزانه هورمون هایی مانند تستوسترون، کورتیزول، هورمون رشد و IGF-۱، با تغییر در متابولیسم پروتئین، سنتز عضلانی و فرآیندهای ریکاوری، می توانند منجر به تفاوت های قابل توجهی در عملکرد و سازگاری عضلانی شوند. هدف این مطالعه بررسی تاثیر متقابل ساعت زیستی و نوسانات هورمونی بر سازگاری عضلانی و بازسازی پس از تمرینات قدرتی و استقامتی بود. در این پژوهش، مطالعات مروری و تجربی منتشرشده بین سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ از پایگاه های PubMed، PMC، Scopus و Web of Science با واژگان کلیدی مرتبط جستجو و تحلیل شد. یافته ها نشان می دهد که تمرین در زمان های هماهنگ با ریتم های طبیعی بدن موجب افزایش بهره وری تمرینی، بهبود بازسازی عضلانی، کاهش خستگی و افزایش ترشح هورمون های آنابولیک می شود. علاوه بر این، هم راستایی برنامه تمرینی با ساعت زیستی، تفاوت های فردی مانند chronotype (صبحگاهی/عصرگاهی) را نیز کاهش می دهد و سازگاری تمرینی را بهینه می کند. نتایج نشان می دهد که ورزشکاران و مربیان می توانند با در نظر گرفتن زمان تمرین و ریتم های هورمونی، کارایی و ایمنی تمرینات را افزایش دهند. پژوهش های آینده باید به بررسی مکانیسم های مولکولی و تاثیر تمرینات ترکیبی قدرتی و استقامتی در زمان های مختلف روز بپردازند تا راهنمایی های عملی دقیق تری ارائه شود.

کلیدواژه ها:

ساعت زیستی ، نوسانات هورمونی ، تمرینات قدرتی ، تمرینات استقامتی ، ریکاوری عضلانی