فضاهای نیمه متروک و پیامدهای روان شناختی آن ها بر ساکنان و ادراک شهری

در دهه های اخیر، گسترش سریع شهرنشینی، توسعه پروژه های مسکونی انبوه و تغییرات در الگوهای سرمایه گذاری شهری منجر به شکل گیری طیفی از فضاهای نیمه متروک در ساختار شهرها شده است. این فضاها که نه کاملا رهاشده اند و نه به طور کامل فعال و زنده، به یکی از مسائل نوظهور در حوزه شهرسازی و روان شناسی محیط تبدیل شده اند . اهمیت این موضوع نه تنها در ابعاد کالبدی، بلکه در پیامدهای روانی و ادراکی آن بر ساکنان شهری نهفته است؛ به گونه ای که حضور چنین فضاهایی می تواند بر احساس امنیت، کیفیت ادراک شهری و میزان تعلق مکانی افراد اثرگذار باشد .این پژوهش با رویکردی توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از ادبیات نظری موجود در حوزه روان شناسی محیط و مطالعات شهری انجام شده است. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل کیفی منابع کتابخانه ای و مطالعات پیشین در زمینه ادراک محیطی و فضاهای شهری کم استفاده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که فضاهای نیمه متروک با ایجاد ابهام در خوانایی محیط، کاهش حضورپذیری اجتماعی و تضعیف تعاملات انسانی، موجب افزایش احساس ناامنی و کاهش تعلق مکانی در میان ساکنان می شوند . همچنین این فضاها با تضعیف تصویر ذهنی شهر، کیفیت ادراک شهری را در سطح محله و شهر کاهش می دهند.در نتیجه، فضاهای نیمه متروک نه تنها یک مسئله کالبدی، بلکه یک چالش روان شناختی و اجتماعی در شهرهای معاصر محسوب می شوند که نیازمند بازنگری در سیاست های طراحی و مدیریت شهری هستند.