شهر بدون حیات؛ بررسی نقش فقدان زیرساخت های فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی در عدم استقبال از سکونت در شهرهای جدید

شهرهای جدید در ایران طی دهه های اخیر با هدف کنترل رشد کلان شهرها، تامین مسکن و توزیع متعادل جمعیت توسعه یافته اند، اما بخش قابل توجهی از این شهرها باوجود احداث گسترده واحدهای مسکونی، با عدم استقبال از سکونت پایدار و شکل گیری الگوهای سکونت ناپایدار مواجه شده اند. این پژوهش با هدف بررسی نقش فقدان زیرساخت های فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی در کاهش سکونت پذیری شهرهای جدید ایران انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق آن است که چرا بسیاری از شهرهای جدید، علی رغم برخورداری از ظرفیت کالبدی و پروژه های انبوه سازی، نتوانسته اند به محیط هایی زنده، پویا و جذاب برای زندگی تبدیل شوند.این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه ای، اسناد آماری، گزارش های رسمی و تحلیل نظریه های مرتبط با زیست پذیری شهری، سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی شهری انجام شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که تمرکز سیاست گذاری های شهری بر تولید کمی مسکن، بدون توجه هم زمان به ایجاد اشتغال، خدمات فرهنگی، فضاهای عمومی، زیرساخت های اجتماعی و هویت شهری، موجب شکل گیری شهرهایی با حیات اجتماعی ضعیف و وابستگی شدید به کلان شهرهای مادر شده است. همچنین کمبود فرصت های شغلی، ضعف خدمات آموزشی و فرهنگی، فقدان حس تعلق مکانی و محدود بودن تعاملات اجتماعی از مهم ترین عوامل کاهش تمایل به سکونت پایدار در این شهرها به شمار می روند .نتایج پژوهش نشان می دهد که موفقیت شهرهای جدید صرفا به ساخت واحدهای مسکونی وابسته نیست، بلکه تحقق «حیات شهری» نیازمند توسعه هم زمان زیرساخت های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی است. در این میان، تقویت فضاهای عمومی، ایجاد مراکز اشتغال، ارتقای کیفیت خدمات شهری و افزایش مشارکت اجتماعی شهروندان می تواند نقش مهمی در ارتقای زیست پذیری و افزایش استقبال از سکونت در شهرهای جدید ایران ایفا کند

کلیدواژه ها:

شهرهای جدید ، سکونت پذیری ، حیات شهری ، زیرساخت فرهنگی ، سرمایه اجتماعی ، زیست پذیری شهری ، شهر خوابگاهی ، توسعه شهری ، ایران ، کیفیت زندگی شهری