تاثیر فعالیت های یادگیری فعال بر پرورش خلاقیت دانش آموزان دوره ابتدایی

نظام آموزشی معاصر، بیش از هر زمان دیگری، نیازمند رویکردهایی است که دانش آموز را از حالت دریافت کننده منفعل اطلاعات خارج کرده و به یادگیرنده ای پویا، جست وجوگر، مسئله محور و خلاق تبدیل کند. در این میان، یادگیری فعال به عنوان یکی از موثرترین رویکردهای نوین آموزشی، جایگاه ویژه ای در فرآیند تعلیم و تربیت یافته است. یادگیری فعال با درگیر ساختن دانش آموز در فرایند فهم، تحلیل، مشارکت، کشف و تولید معنا، شرایطی را فراهم می آورد که زمینه بروز و رشد توانایی های ذهنی سطح بالا، از جمله خلاقیت، تقویت شود. هدف این مقاله بررسی تاثیر فعالیت های یادگیری فعال بر پرورش خلاقیت دانش آموزان دوره ابتدایی است. در این پژوهش، ضمن تبیین مفاهیم یادگیری فعال و خلاقیت، ابعاد مختلف تاثیر فعالیت هایی مانند بحث گروهی، حل مسئله، پروژه محوری، بازی های آموزشی، بارش فکری، ایفای نقش و کاوشگری بر رشد خلاقیت دانش آموزان ابتدایی تحلیل شده است. روش پژوهش حاضر توصیفی تحلیلی و مبتنی بر بررسی منابع کتابخانه ای و اسناد علمی فارسی در حوزه آموزش ابتدایی، روان شناسی تربیتی و روش های نوین تدریس است. یافته ها نشان می دهد که فعالیت های یادگیری فعال از طریق افزایش مشارکت ذهنی و عملی دانش آموزان، تقویت حس کنجکاوی، ارتقای اعتماد به نفس، ایجاد فرصت تجربه و آزمایش، و فراهم کردن محیطی انعطاف پذیر و مشارکتی، نقش مهمی در پرورش خلاقیت ایفا می کنند. همچنین نتایج حاکی از آن است که در کلاس های درس دوره ابتدایی، هرچه میزان استفاده معلم از فعالیت های یادگیرنده محور بیشتر باشد، احتمال بروز رفتارهای خلاقانه در دانش آموزان افزایش می یابد. بر این اساس، بازنگری در شیوه های تدریس سنتی و حرکت به سوی الگوهای فعال، مشارکتی و اکتشافی، ضرورتی اساسی برای نظام آموزشی ابتدایی محسوب می شود (سیف، ۱۳۹۷؛ شعبانی، ۱۳۹۸).

کلیدواژه ها:

یادگیری فعال ، خلاقیت ، دانش آموزان دوره ابتدایی ، روش های تدریس ، آموزش ابتدایی ، یادگیری مشارکتی ، حل مسئله ، پرورش خلاقیت