انواع واکسن های سنتی و نوین

واکسن ها از نظر ساختار و فناوری تولید به دو دسته کلی سنتی و نوین تقسیم می شوند. واکسن های سنتی شامل واکسن های زنده تضعیف شده، کشته شده یا غیرفعال، و واکسن های توکسوئیدی هستند که معمولا با استفاده از خود عامل بیماری زا یا فرآورده های آن تهیه می شوند. این واکسن ها اگرچه در کنترل بسیاری از بیماری های عفونی موفق بوده اند، اما گاه با محدودیت هایی نظیر خطر بازگشت به حدت، عوارض جانبی یا دشواری تولید انبوه همراه بوده اند. در مقابل، واکسن های نوین بر پایه فناوری های ژنتیکی و زیست فناوری طراحی می شوند و شامل واکسن های نوترکیب، زیرواحدی، DNA، RNA و وکتوری هستند. این واکسن ها معمولا تنها بخش های ایمنی زای عامل بیماری زا را به کار می گیرند و از این رو ایمنی بیشتری دارند. در منابع فارسی آمده است که گذار از واکسن های سنتی به واکسن های مولکولی نتیجه پیشرفت در شناخت ژنوم عوامل عفونی و توانایی تولید آنتی ژن های اختصاصی در سامانه های بیانی مهندسی شده بوده است (مهدوی، ۱۳۹۶؛ حسینی و همکاران، ۱۴۰۰).