مروری بر ارزیابی شیوع و عوامل زمینه ساز زایمان ابزاری در زایمان های پرخطر: رویکردی مبتنی بر کاهش عوارض مادری و نوزادی

زایمان ابزاری (استفاده از فورسپس و وکیوم) به عنوان یک مداخله کلیدی در مدیریت مرحله دوم زایمان، نقش مهمی در کاهش نیاز به سزارین های اورژانسی و مدیریت شرایط بحرانی ایفا می کند. در بارداری های پرخطر، حساسیت این مداخلات به دلیل پتانسیل بالای بروز عوارض مادری و نوزادی دوچندان است. پژوهش حاضر با هدف مرور نظام مند شیوع، عوامل زمینه ساز و راهکارهای کاهش عوارض ناشی از زایمان های ابزاری در گروه های پرخطر انجام شده است.روش بررسی: این مطالعه یک مرور روایتی است که با جستجو در پایگاه های داده معتبر علمی (مانند PubMed، Scopus، Google Scholar و SID) با استفاده از کلیدواژه های “زایمان ابزاری”، “بارداری پرخطر”، “عوارض مادری”، “عوارض نوزادی” و “فورسپس/وکیوم” در بازه زمانی ده سال اخیر انجام شد. مقالات مرتبط استخراج و از نظر متغیرهای اپیدمیولوژیک و پیامدهای بالینی مورد تحلیل قرار گرفتند.یافته ها: بررسی ها نشان می دهد که شیوع زایمان ابزاری در بارداری های پرخطر به طور معناداری بالاتر از زایمان های کم خطر است. عوامل زمینه ساز اصلی شامل دیستوشی زایمان (توقف پیشرفت زایمان)، الگوهای غیرطبیعی ضربان قلب جنین (دیسترس جنینی)، سن بالای مادر، نولی پاریتی (نخست زایی)، بی حسی اپیدورال و چاقی مادری شناسایی شدند. اگرچه این ابزارها می توانند از مداخلات جراحی سنگین تر جلوگیری کنند، اما با ریسک هایی نظیر پارگی های درجه سه و چهار پرینه در مادر و هماتوم، خونریزی داخل جمجمه ای یا آسیب به شبکه بازویی در نوزاد همراه هستند. یافته ها حاکی از آن است که مهارت بالینی اپراتور و انتخاب صحیح ابزار بر اساس موقعیت قرارگیری سر جنین، مهم ترین فاکتور در کاهش این عوارض است.نتیجه گیری: زایمان ابزاری در بارداری های پرخطر یک شمشیر دو لبه است که نیازمند ارزیابی دقیق شرایط بالینی و آمادگی تیم درمان برای مدیریت عوارض احتمالی است. آموزش مستمر کادر درمان، استفاده از پروتکل های استاندارد مبتنی بر شواهد و جایگزینی به موقع مداخله با سزارین در صورت عدم پیشرفت زایمان ابزاری، می تواند منجر به بهبود شاخص های سلامت مادری و نوزادی شود.

کلیدواژه ها:

زایمان ابزاری ، بارداری پرخطر ، عوارض مادری ، سلامت نوزاد ، فورسپس ، وکیوم.