آمایش شهری و تعیین پهنه های آسیب پذیر با رویکرد پدافند غیرعامل (مطالعه موردی:شهر ایلام)

پدافند غیر عامل از جمله موضوعاتی است که در طرح های شهری و برنامه های آن در کشورهای مختلف جهان مورد توجه بوده است. این امر در حال حاضر در طرح های جامع شهری با موضوعاتی شامل مکانیابی کاربری ها و مقاوم سازی بناها در نظر گرفته شده است. در این پژوهش با ارائه روشی که در آن شهر و عناصر شهری تاثیرگذار در موضوع پدافند غیرعامل مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند. که به دنبال کاهش خسارت و افزایش توان مقاومت در شهر با رعایت اصول پدافند غیرعامل در تاسیسات حیاتی، حساس و مهم و مدیریتی شهر است. شهر ایلام به عنوان مرکز استان ایلام، از دیگر سو قرار گیری مراکز مهم مدیریتی و تاسیسات حیاتی و مهم در این شهر از اهمیت زیادی برخودار است. این شهر علاوه بر آن به دلیل موقعیت آن در نزدیکی کشور عراق و هم زبانی با اقلیم کردستان عراق و اخیرا حضور اسرائیل در این منطقه و همچنین وجود بلایای طبیعی می تواند مورد تهدیدات سیاسی و نظامی قرار گیرد. ایلام در دوران انقلاب نیز شاهد درگیری های شهری نیز بوده است. از جمله نقاطی که باعث عدم سقوط شهر شدند شامل تپه ها و پادگان شهر بود از جمله مهم ترین تپه باشگاه افسران بود. لذا با توجه مطالب ذکر شده این پژوهش به بررسی و شناخت عناصر و تاسیسات آسیب پذیر شهر ایلام با رویکرد پدافند غیرعامل پرداخته است. بر این اساس پنج معیار اصلی و یازده زیر معیار به عنوان عناصر مهم شهر ایلام فهرست بندی شده است. برای امتیاز دهی به این معیارهای از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، استفاده شده است که بیشترین میزان آسیب پذیری مربوط به معیار شریان حیاتی با امتیاز ۶۲۳/۰ است. این امتیازها با استفاده از نرم افزار Are Map درون یابی شده و پهنه بندی عناصر آسیب پذیر مشخص شده است. نتایج پژوهش گویای آن است که در تاسیسات شهری شهر ایلام ، اصول پدافند غیرعامل رعایت نشده است. این مراکز به طور متمرکز در کنار دیگر تجهیزات مهم و حساس قرار گرفته است و پراکنده سازی در مورد آنها صورت نگرفته است.