حسابداری پایداری و گزارشگری ESG: پیشرفت ها، استانداردهای جهانی و چالش های پیاده سازی

حسابداری پایداری و گزارشگری محیط زیستی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG) به یکی از مهم ترین تحولات پارادایمی در حوزه حسابداری و گزارشگری مالی تبدیل شده است. هدف اصلی این مقاله مروری، بررسی جامع پیشرفت ها، استانداردهای جهانی و چالش های پیاده سازی گزارشگری ESG است. این پژوهش با رویکرد مروری سیستماتیک و تحلیلی، بر پایه بررسی منابع علمی معتبر داخلی و بین المللی انجام شده است. مقاله نشان می دهد که گزارشگری ESG از یک فعالیت داوطلبانه حاشیه ای در دهه ۱۹۹۰ به یک ضرورت قانونی و استراتژیک در سطح جهانی تبدیل شده است. تاسیس هیئت استانداردهای بین المللی پایداری (ISSB) و استانداردهای IFRS S۱ و S۲، دستورالعمل گزارشگری پایداری اتحادیه اروپا (CSRD) و چارچوب TCFD از مهم ترین پیشرفت های این حوزه به شمار می روند. با وجود این پیشرفت ها، چالش های جدی از جمله عدم هماهنگی استانداردهای جهانی، مشکلات اندازه گیری شاخص های غیرمالی، هزینه های بالای اجرا، کمبود نیروی متخصص، خطر سبزنمایی و ضعف زیرساخت ها در کشورهای در حال توسعه همچنان وجود دارد. در ایران نیز علی رغم برخی اقدامات اولیه توسط سازمان بورس و اوراق بهادار، گزارشگری ESG هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد و فاصله قابل توجهی با استانداردهای جهانی مشاهده می شود. یافته ها حاکی از آن است که گزارشگری ESG نه تنها ابزاری برای پاسخگویی و شفافیت است، بلکه می تواند به کاهش ریسک، بهبود عملکرد مالی و تقویت مشروعیت اجتماعی شرکت ها کمک کند. در پایان، پیشنهادهای عملی برای شرکت ها، سیاست گذاران و جامعه حسابداری ارائه شده و جهت گیری های پژوهشی آینده مشخص گردیده است. این مقاله مروری تلاش دارد تا تصویری واقع بینانه و کاربردی از وضعیت کنونی و افق های آینده حسابداری پایداری ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

حسابداری پایداری ، گزارشگری ESG ، استانداردهای جهانی ، چالش های پیاده سازی ، توسعه پایدار