مفهوم عدالت آموزشی در نظام های آموزشی

عدالت آموزشی یکی از مفاهیم بنیادین در سیاست گذاری و برنامه ریزی نظام های آموزشی به شمار می رود و به معنای فراهم ساختن فرصت های برابر برای دسترسی همه افراد جامعه به آموزش با کیفیت است. این مفهوم بر این اصل استوار است که تمامی دانش آموزان، صرف نظر از تفاوت های اقتصادی، اجتماعی، جنسیتی، فرهنگی یا جغرافیایی، باید از امکانات و فرصت های آموزشی مناسب برخوردار باشند. عدالت آموزشی تنها به توزیع منابع محدود نمی شود، بلکه شامل فراهم آوردن شرایطی است که در آن همه دانش آموزان بتوانند توانایی ها و استعدادهای خود را به شکلی متوازن رشد دهند. در واقع، عدالت آموزشی در پی آن است که نابرابری های ساختاری در نظام آموزش را کاهش داده و شرایطی را فراهم کند که همه فراگیران بتوانند به موفقیت تحصیلی دست یابند. پژوهشگران حوزه تعلیم و تربیت بر این باورند که تحقق عدالت آموزشی موجب افزایش مشارکت دانش آموزان در فرآیند یادگیری، تقویت انگیزه تحصیلی و ارتقای کیفیت یادگیری می شود. همچنین عدالت آموزشی می تواند زمینه شکل گیری احساس تعلق و اعتماد در میان دانش آموزان را تقویت کرده و فضای مدرسه را به محیطی حمایت کننده و پویا تبدیل کند (میرکمالی، ۱۳۹۳؛ کدیور، ۱۳۹۲).