نظریه های مرتبط با امنیت روانی (رویکردهای روان شناختی و اجتماعی)

امنیت روانی در مدرسه را می توان در چارچوب چند رویکرد نظری تبیین کرد. در رویکرد روان شناختی، نظریه های نیاز، خودپنداره، عزت نفس، خودکارآمدی و انگیزش درونی بر این نکته تاکید دارند که فرد زمانی بهترین عملکرد را نشان می دهد که احساس کند پذیرفته شده، توانمند است و در معرض تهدید هیجانی نیست. در رویکرد اجتماعی، نظریه های حمایت اجتماعی، تعلق پذیری، تعامل نمادین و جو سازمانی توضیح می دهند که کیفیت مناسبات مدرسه ای چگونه احساس امنیت را می سازد یا تضعیف می کند. در این میان، نظریه های مربوط به مدرسه به عنوان یک نظام اجتماعی، بر نقش فرهنگ مدرسه، هنجارهای حاکم، سبک رهبری و روابط قدرت تاکید دارند. در مطالعات ایرانی نیز نقش فرهنگ مدرسه، اشتیاق به مدرسه و بهزیستی تحصیلی برجسته شده است؛ به گونه ای که فرهنگ مثبت مدرسه با تجربه های تحصیلی مطلوب تر همراه دانسته شده است (اصغرنژاد و همکاران، ۱۴۰۱). همچنین، پژوهش هایی درباره رابطه اضطراب و استرس اجتماعی با احساس تعلق به مدرسه نشان می دهند که متغیرهای اجتماعی–هیجانی در شکل گیری امنیت روانی نقش اساسی دارند (ظاهری، ۱۳۹۷). از این رو، تحلیل امنیت روانی در مدرسه بدون توجه به زمینه های فردی و اجتماعی آن، تصویری ناقص از واقعیت آموزشی ارائه می دهد.