تبیین مفهوم انگیزش و سیر تحول نظریه های انگیزشی در روان شناسی تربیتی

انگیزش به عنوان نیروی محرک رفتار انسان، یکی از پیچیده ترین مفاهیم در روان شناسی تربیتی است که از رویکردهای رفتارگرایانه تا دیدگاه های شناختی و انسان گرایانه متحول شده است. در ابتدا، انگیزش صرفا به عنوان پاسخی به تقویت کننده های بیرونی مانند پاداش و تنبیه نگریسته می شد؛ اما با پیشرفت دانش روان شناسی، مشخص گردید که پایدارترین نوع انگیزش، ریشه در درون فرد و نیازهای عالی ذهنی او دارد. سیر تحول این نظریه ها نشان می دهد که چگونه تمرکز از کنترل رفتار به سمت خودگردانی و خودمختاری تغییر یافته است. در نظام های آموزشی مدرن، انگیزش به عنوان یک فرآیند درونی هدفمند تعریف می شود که به رفتار جهت و نیرو می دهد. درک این تحول به مربیان کمک می کند تا به جای استفاده از ابزارهای فشار بیرونی، محیطی را فراهم آورند که در آن میل به یادگیری به طور خودجوش در دانش آموز جوانه بزند و او را به سمت خودشکوفایی هدایت کند (بیابانگرد، ۱۳۹۸).