فرهنگ شهروندی و مدیریت پسماند شهری :رویکروی جغرافیایی

مدیریت پسماند شهری یکی از مهم ترین چالش های زیست محیطی و مدیریتی شهرهای معاصر به شمار می رود که علاوه بر ابعاد فنی و زیرساختی، به شدت تحت تاثیر عوامل اجتماعی و فرهنگی قرار دارد. در این میان، فرهنگ شهروندی به عنوان یکی از مولفه های اساسی توسعه پایدار شهری، نقش مهمی در شکل گیری رفتارهای مسئولانه شهروندان ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش فرهنگ شهروندی در مدیریت پسماند شهری با تاکید بر رویکرد جغرافیایی انجام شده است. روش تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی–تحلیلی بوده و داده های موردنیاز از طریق مطالعات کتابخانه ای و پیمایش میدانی با استفاده از پرسشنامه گردآوری شده است. جامعه آماری پژوهش شامل شهروندان ساکن در مناطق شهری مورد مطالعه بوده و حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران تعیین شده است. نتایج پژوهش نشان داد که میان مولفه های فرهنگ شهروندی با عملکرد مدیریت پسماند شهری رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین تحلیل فضایی بیانگر آن است که توزیع شاخص های فرهنگ شهروندی و کیفیت خدمات مدیریت پسماند در سطح شهر یکنواخت نبوده و مناطق برخوردار از زیرساخت های مناسب شهری، مشارکت بیشتری در تفکیک و مدیریت پسماند از خود نشان می دهند. بر این اساس، تقویت آموزش های شهروندی، توسعه عدالت فضایی در توزیع خدمات شهری و بهره گیری از رویکردهای محله محور در برنامه ریزی مدیریت پسماند می تواند به بهبود کارایی این نظام و ارتقای پایداری محیط شهری کمک کند.

کلیدواژه ها:

فرهنگ شهروندی ، مدیریت پسماند شهری ، رویکرد جغرافیایی ، مشارکت شهروندان ، تحلیل فضایی ، توسعه پایدار شهری