بررسی و تحلیل یادگیری مبتنی بر پروژه (PBL) و اثر آن بر رشد و شکوفایی تفکر انتقادی دانش آموزان ابتدایی

در دهه های اخیر، نظام های آموزشی در سراسر جهان با چالش های جدی در زمینه پرورش مهارت های شناختی سطح بالا در دانش آموزان مواجه شده اند. یکی از مهم ترین این مهارت ها، تفکر انتقادی است که به عنوان توانایی تحلیل، ارزیابی و داوری منطقی درباره اطلاعات و مسائل شناخته می شود و نقش اساسی در یادگیری عمیق، حل مسئله و تصمیم گیری آگاهانه ایفا می کند. در همین راستا، رویکردهای نوین آموزشی تلاش کرده اند با فاصله گرفتن از شیوه های سنتی آموزش مبتنی بر حافظه، روش هایی را به کار گیرند که یادگیری فعال، مشارکتی و مسئله محور را تقویت کند. یادگیری مبتنی بر پروژه (Project-Based Learning) یکی از مهم ترین این رویکردها محسوب می شود که با درگیر کردن دانش آموزان در فعالیت های عملی، پژوهشی و مسئله محور، زمینه رشد مهارت های تفکر سطح بالا را فراهم می آورد.یادگیری مبتنی بر پروژه رویکردی آموزشی است که در آن دانش آموزان از طریق طراحی و اجرای پروژه های واقعی یا شبه واقعی، به بررسی مسائل، گردآوری اطلاعات، تحلیل داده ها و ارائه راه حل می پردازند. در این فرآیند، دانش آموزان به طور فعال در یادگیری مشارکت می کنند و معلم نقش راهنما و تسهیل گر را بر عهده دارد. پژوهشگران معتقدند که این رویکرد با ایجاد فرصت برای پرسشگری، تحلیل، مقایسه دیدگاه ها و ارزیابی نتایج، می تواند بستر مناسبی برای تقویت تفکر انتقادی فراهم کند (توماس، ۲۰۰۰؛ بل، ۲۰۱۰). به ویژه در دوره ابتدایی که پایه های شناختی و نگرشی دانش آموزان شکل می گیرد، استفاده از روش های فعال یاددهی–یادگیری می تواند تاثیر قابل توجهی بر رشد مهارت های تفکر داشته باشد.هدف این مقاله بررسی و تحلیل تاثیر یادگیری مبتنی بر پروژه بر توسعه تفکر انتقادی در دانش آموزان دوره ابتدایی است. روش پژوهش در این مطالعه از نوع کتابخانه ای و اسنادی بوده و داده های مورد نیاز از طریق بررسی منابع علمی داخلی و خارجی شامل مقالات علمی-پژوهشی، کتاب ها و گزارش های پژوهشی گردآوری شده است.

کلیدواژه ها:

یادگیری مبتنی بر پروژه ، تفکر انتقادی ، دانش آموزان ابتدایی ، روش های نوین تدریس ، یادگیری فعال.