نقش آموزش فعال در مدیریت مهارت حل مسئله دانش آموزان پایه چهارم ابتدایی

مهارت حل مسئله بدون هیچ تردیدی یکی از اساسی ترین، محوری ترین و تاثیرگذارترین توانایی های شناختی، فراشناختی، رفتاری و اجتماعی است که هر انسان در طول زندگی تحصیلی، شغلی، خانوادگی و فردی خود برای مواجهه موثر، منطقی، خلاقانه و کارآمد با چالش ها، موانع، موقعیت های مبهم، تعارضات بین فردی، تصمیم گیری های دشوار و مسائل پیش بینی نشده به آن نیاز دارد. این مهارت که در متون معتبر روان شناسی تربیتی، روان شناسی شناختی و علوم تربیتی به عنوان فرآیندی هدفمند، گام به گام و خودتنظیم تعریف می شود که طی آن فرد از وضعیت نامطلوب، آشفته یا ناقص کنونی به وضعیت مطلوب، منظم و کامل تر حرکت می کند، از مولفه های متعدد و به هم پیوسته ای تشکیل شده است که عبارتند از: شناسایی و تشخیص وجود مسئله، تعریف دقیق و روشن مسئله با زبان خود، بازنمایی ذهنی مسئله به صورت کلامی، تصویری یا نمادین، گردآوری اطلاعات مرتبط و تفکیک اطلاعات سودمند از زائد، تولید راه حل های ممکن و متنوع با استفاده از تفکر واگرا و خلاق، ارزیابی هر یک از راه حل های پیشنهادی از نظر امکان پذیری، هزینه-زمان-انرژی، تناسب با ارزش ها و هنجارها، پیامدهای کوتاه مدت و بلندمدت، انتخاب بهترین راه حل یا ترکیبی از راه حل ها، طراحی نقشه اجرایی گام به گام، اجرای راه حل انتخابی در موقعیت واقعی، پایش و نظارت بر فرآیند اجرا، ارزیابی نتایج به دست آمده در مقایسه با اهداف اولیه، و در صورت نیاز بازگشت به مراحل قبلی و اصلاح راهبردها (سیف، ۱۴۰۰؛ گانیه و بریگز، ۱۳۹۵؛ دلاور و همکاران، ۱۳۹۸).

کلیدواژه ها:

آموزش فعال ، مهارت حل مسئله ، پایه چهارم ابتدایی ، یادگیری مشارکتی ، تفکر انتقادی ، تدریس مسئله محور ، مدیریت یادگیری ، روش های تدریس نوین ، سازنده گرایی