وابستگی به فضای مجازی: ترسیم نقشه علمی پژوهشهای بین المللی در پایگاه استنادی SCOPUS

سابقه و هدف مطالعات علم سنجی یکی از کارآمدترین روشهای ارزشیابی علمی در پایگاههای اطلاعاتی معتبر است. هدف بررسی روند و تعیین علایق پژوهشی در حوزه وابستگی به فضای مجازی و تحلیل شاخصهای علم سنجی در این حوزه بر اساس مقالات علمی پایگاه scopus است. مواد و روشها این تحقیق دارای رویکرد کاربردی و با استفاده از شاخصهای علم سنجی انجام شد که از طریق تحلیل شبکه هم تالیفی کشورها و هم رخدادی واژگان با استفاده از شاخصهای تحلیل شبکه های اجتماعی صورت گرفته است. جامعه آماری شامل تمامی مقالات نمایه شده در پایگاه scopus طی سالهای ۱۹۹۹ تا آپریل ۲۰۲۵ در ارتباط با اصطلاح وابستگی به فضای مجازی است برای تجزیه و تحلیل داده ها نیز از نرم افزار VOSviewer استفاده شده است. یافته ها: از سال ۱۹۹۹ تولیدات علمی در حوزه وابستگی به فضای مجازی با یک مقاله آغاز شده است. بیشترین تولیدات در سال ۲۰۲۳ با ۸ مقاله بوده است. در شبکه هم تالیفی کشورها آمریکا و چین با بیشترین تولیدات ۸ مقاله تاثیرگذارترین کشور شناسایی شد و در پژوهش حاضر مطابق با نقشه هم رخدادی واژگان در حوزه مطالعات وابستگی به فضای مجازی، بیشترین تمرکز متون مورد مطالعه بر کلیدواژه "Dependence on cyberspace" با تعداد رخداد ۹ است. مفاهیم در سطح نقشه از پراکندگی خوبی برخوردار است و موید آن است که پژوهشگران در حوزه وابستگی به فضای مجازی به موضوعات متنوع تری باید بپردازند ایران نیز یک مقاله در این حوزه به ثبت رسانیده است. نتیجه گیری: با توجه به اهمیت وابستگی به فضای مجازی در دنیای امروزی پژوهشگران این حوزه باید تمامی حیطه ها را در تحقیقات خود مورد مطالعه قرار داده تا از این طریق بتوانند اخلاقیات را در امور زندگی ارتقا داده و حفظ نمایند.

کلیدواژه ها:

نقشه علمی ، علم سنجی ، شبکه هم تالیفی ، هم رخدادی واژگانی ، وابستگی به فضای مجازی