مدیریت زیست محیطی در معادن سنگ ساختمانی از استخراج سنتی تا فناوریهای سبز

فعالیتهای استخراجی در معادن سنگهای ساختمانی گرچه از نظر اقتصادی حائز اهمیت هستند با اثرات زیست محیطی قابل توجهی همراهند که شامل تخریب پوشش گیاهی فرسایش خاک آلودگی منابع آب انتشار گردوغبار و هدررفت انرژی و مواد اولیه می شود. روشهای سنتی استخراج با استفاده از ابزارهای دستی و تجهیزات مکانیکی محدود به دلیل کنترل ناکافی بر شکست سنگ مصرف انرژی انسانی و فسیلی بالا و بازده پایین، تولید موجب افزایش ضایعات و فشار بر اکوسیستمهای محلی می شوند. این مطالعه با رویکرد کیفی- تحلیلی به بررسی پیامدهای زیست محیطی استخراج سنتی و امکان جایگزینی آن با فناوریهای سبز و مهندسی پیشرفته پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که به کارگیری سامانه های دیجیتال و هوشمند IoT و AI، تجهیزات برش دقیق با سیم الماسه و جت آبی، بازچرخانی آب و پسماندها، انرژی های تجدیدپذیر و برنامه های بازسازی زیست محیطی می تواند اثرات مخرب استخراج را کاهش داده و همزمان کارایی، انرژی، کاهش ضایعات و پایداری اقتصادی معادن را بهبود بخشد. مطالعات موردی داخلی و بین المللی از جمله معادن سنگ آهک، مرودشت، مرمریت یزد و تراورتن، ایتالیا نشان می دهند که ادغام مهندسی فرآیند، مدیریت زیست محیطی و مسئولیت اجتماعی راهبرد موثری برای توسعه پایدار صنعت سنگ ساختمانی است. با وجود محدودیت های فنی، اقتصادی و نهادی فرصت هایی نظیر کاهش مصرف انرژی، افزایش بهره وری منابع و ارتقای تصویربرداری صنعتی زمینه حرکت به سمت استخراج سبز و پایدار را فراهم می کنند.

کلیدواژه ها:

مدیریت زیست محیطی ، معادن سنگ ساختمانی ، استخراج سنتی ، فناوریهای سبز ، توسعه پایدار