تاثیر یادگیری مبتنی بر پروژه (PBL) بر تقویت تفکر انتقادی دانش آموزان در درس علوم تجربی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر یادگیری مبتنی بر پروژه بر تقویت تفکر انتقادی دانش آموزان در درس علوم تجربی انجام شد. با توجه به اهمیت پرورش مهارت های فکری سطح بالا در دوره ابتدایی و ضرورت فاصله گرفتن از روش های سنتی و حافظه محور، این پژوهش تلاش کرد نقش آموزش مبتنی بر پروژه را در رشد توانایی هایی چون تحلیل، استنباط، ارزشیابی، استدلال و حل مسئله بررسی کند. روش پژوهش از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را دانش آموزان مدارس ابتدایی شهرستان صحنه در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ تشکیل دادند که از میان آنان دو کلاس هم پایه به عنوان گروه آزمایش و گروه کنترل انتخاب شدند. گروه آزمایش درس علوم تجربی را با استفاده از یادگیری مبتنی بر پروژه و گروه کنترل همان محتوا را با روش معمول آموزشی فراگرفت. ابزار گردآوری داده ها، آزمون تفکر انتقادی متناسب با سطح دانش آموزان ابتدایی بود که روایی و پایایی آن مورد تایید قرار گرفت. پس از اجرای مداخله آموزشی، داده ها با استفاده از روش های آمار توصیفی و استنباطی تحلیل شد. یافته ها نشان داد که میانگین نمرات تفکر انتقادی در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل افزایش معناداری داشته است و دانش آموزان این گروه در مولفه هایی مانند تحلیل مسائل علمی، بررسی شواهد، نتیجه گیری منطقی، پرسشگری و حل مسئله عملکرد بهتری از خود نشان دادند. نتایج بیانگر آن است که یادگیری مبتنی بر پروژه با فراهم کردن زمینه تجربه عملی، مشارکت فعال، تعامل گروهی و مواجهه با مسائل واقعی، می تواند نقش موثری در تقویت تفکر انتقادی دانش آموزان در درس علوم تجربی ایفا کند. بر این اساس، پیشنهاد می شود معلمان و برنامه ریزان آموزشی از این رویکرد به عنوان یکی از روش های کارآمد در آموزش علوم تجربی دوره ابتدایی بهره گیرند.

کلیدواژه ها:

یادگیری مبتنی بر پروژه ، تفکر انتقادی ، علوم تجربی ، دانش آموزان ابتدایی ، آموزش فعال