تاثیر ناهماهنگی های کالبدی و منظر شهری بر خوانایی بصری بنای آجری گنبد قابوس با تاکید بر مدیریت یکپارچه حریم میراث جهانی

بافت پیرامونی بنای آجری گنبد قابوس طی سال های اخیر تحت تاثیر توسعه شهری، ساخت وسازهای نامتجانس و تغییرات کاربری قرار گرفته است. این مداخلات که اغلب بدون توجه به هماهنگی کالبدی و منظرین با هویت تاریخی بنا انجام شده اند، موجب کاهش کیفیت منظر شهری و تضعیف خوانایی بصری این اثر ثبت جهانی شده اند. ناهماهنگی در ارتفاع ساختمان ها، استفاده از مصالح و رنگ های نامتناسب، وجود عناصر مزاحم بصری و محدود شدن محورهای دید از مهم ترین عوامل موثر بر این مسئله محسوب می شوند. علاوه بر این، تعدد نهادهای مدیریتی و نبود رویکردی یکپارچه در مدیریت حریم اثر، زمینه بروز مداخلات ناهماهنگ در محیط پیرامونی را فراهم کرده است.هدف این پژوهش بررسی تاثیر ناهماهنگی های کالبدی و منظر شهری بر خوانایی بصری بنای گنبد قابوس با تاکید بر ضرورت مدیریت یکپارچه حریم میراث جهانی است. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعات اسنادی، برداشت میدانی و تحلیل بصری جمع آوری شده اند. نتایج نشان می دهد که ناهماهنگی های کالبدی، به ویژه عناصر مزاحم بصری، انسداد محورهای دید و ارتفاع نامتناسب ساختمان ها، نقش مهمی در کاهش خوانایی بصری بنا دارند. در پایان، راهبردهایی برای ساماندهی منظر پیرامونی و تقویت مدیریت یکپارچه حریم ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

بنای آجری گنبد قابوس ، خوانایی بصری ، ناهماهنگی های کالبدی ، منظر شهری ، مدیریت یکپارچه حریم میراث جهانی.