تاثیر ذهن آگاهی بر انعطاف پذیری شناختی و کاهش اهمال کاری دیجیتال در دانشجویان با علائم اختلال نقص توجه/بیش فعالی (ADHD)

اختلال نقص توجه/بیش فعالی (ADHD) در دانشجویان با نقایص شناختی از جمله کاهش انعطاف پذیری شناختی و رفتارهای مشکل آفرین دیجیتال مانند اهمال کاری دیجیتال همراه است. مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی ممکن است این نقایص را بهبود بخشد. هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر آموزش ذهن آگاهی بر انعطاف پذیری شناختی و کاهش اهمال کاری دیجیتال در دانشجویان دارای علائم ADHD بود.روش بررسی: پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان کارشناسی دانشگاه تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که نمره بالاتر از آستانه بالینی در مقیاس خودگزارشی علائم ADHD کسب کردند. با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند، ۴۰ دانشجو انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و گواه (۲۰ نفر) جایدهی شدند. گروه آزمایش به مدت ۸ هفته (هر هفته یک جلسه ۹۰ دقیقه ای) آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) را دریافت کرد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس درجه بندی علائم ADHD بزرگسالان، پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی (CFI) و پرسشنامه اهمال کاری دیجیتال (DPQ) بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) در نرم افزار SPSS-۲۶ تحلیل شد.یافته ها: نتایج نشان داد که آموزش ذهن آگاهی به طور معناداری انعطاف پذیری شناختی را در گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه افزایش داد (F=۲۴/۵۶، P<۰/۰۰۱، η²=۰/۴۲) و اهمال کاری دیجیتال را کاهش داد (F=۲۶/۳۴، P<۰/۰۰۱، η²=۰/۴۴). بیشترین تاثیر بر مولفه های انعطاف پذیری شناختی مربوط به ادراک کنترل پذیری (F=۲۲/۱۸، P<۰/۰۰۱) و کمترین تاثیر مربوط به ادراک توجیه رفتارهای جایگزین (F=۱۵/۲۳، P<۰/۰۱) بود.نتیجه گیری: آموزش ذهن آگاهی یک مداخله موثر برای بهبود انعطاف پذیری شناختی و کاهش اهمال کاری دیجیتال در دانشجویان دارای علائم ADHD است. پیشنهاد می شود این مداخله در مراکز مشاوره دانشگاهی برای دانشجویان در معرض خطر به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

ذهن آگاهی ، انعطاف پذیری شناختی ، اهمال کاری دیجیتال ، اختلال نقص توجه/بیش فعالی ، دانشجویان