اثربخشی آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر موبایل بر فرسودگی تحصیلی و غرقگی دیجیتال در دانش آموزان دارای اعتیاد به اینترنت: با در نظر گرفتن نقش تعدیل گر هوش هیجانی

اعتیاد به اینترنت در نوجوانان با پیامدهای منفی تحصیلی و روان شناختی از جمله فرسودگی تحصیلی و غرقگی دیجیتال همراه است. آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر موبایل به دلیل دسترسی آسان و هزینه کم، رویکردی نوین برای کاهش این مشکلات است. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر موبایل بر فرسودگی تحصیلی و غرقگی دیجیتال در دانش آموزان دارای اعتیاد به اینترنت با در نظر گرفتن نقش تعدیل گر هوش هیجانی بود.روش بررسی: این پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و پیگیری دوماهه با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر مقطع متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که به تشخیص پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ نمره بالاتر از ۵۰ کسب کردند. با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند، ۶۰ دانش آموز انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و گواه (۳۰ نفر) جایدهی شدند. گروه آزمایش به مدت ۸ هفته (هر هفته ۳ جلسه ۲۰ دقیقه ای) آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر موبایل را از طریق برنامه کاربردی دریافت کرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ، پرسشنامه فرسودگی تحصیلی برسو و همکاران، پرسشنامه غرقگی دیجیتال توکون و همکاران و پرسشنامه هوش هیجانی شوت و همکاران بود. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و رگرسیون سلسله مراتبی با نرم افزار SPSS-۲۶ تحلیل شد.یافته ها: نتایج نشان داد که آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر موبایل به طور معناداری فرسودگی تحصیلی (F=۳۴/۵۲، P<۰/۰۰۱، η²=۰/۴۸) و غرقگی دیجیتال (F=۲۸/۱۴، P<۰/۰۰۱، η²=۰/۴۴) را در گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه کاهش داد. این اثرات در مرحله پیگیری نیز حفظ شد (P<۰/۰۰۱). همچنین، هوش هیجانی نقش تعدیل گر معناداری در رابطه بین آموزش ذهن آگاهی و پیامدها داشت (β=-۰/۳۴، P<۰/۰۱)، به طوری که دانش آموزان با هوش هیجانی بالاتر کاهش بیشتری در فرسودگی تحصیلی و غرقگی دیجیتال نشان دادند.نتیجه گیری: آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر موبایل یک مداخله موثر برای کاهش فرسودگی تحصیلی و غرقگی دیجیتال در دانش آموزان دارای اعتیاد به اینترنت است و هوش هیجانی می تواند اثربخشی این آموزش را تعدیل کند. پیشنهاد می شود از این مداخله به عنوان یک رویکرد در دسترس و کم هزینه در مدارس استفاده شود.

کلیدواژه ها:

ذهن آگاهی مبتنی بر موبایل ، فرسودگی تحصیلی ، غرقگی دیجیتال ، اعتیاد به اینترنت ، هوش هیجانی ، دانش آموزان