بررسی تطبیقی ادله لزوم و عدم لزوم اعلام عزل به وکیل از منظر فریقین

درباره لزوم یا عدم لزوم اعلام عزل به وکیل در عقد وکالت در میان فقهای امامیه گروهی اعلام را شرط تحقق عزل می دانند، گروهی دیگر آن را غیرلازم دانسته و دسته سوم اعلام را در صورت تمکن ضروری و در صورت عدم تمکن اشهاد را معتبر می دانند. فقهای اهل سنت نیز در دو دسته کلی قرار دارند: قائلین به لزوم اعلام و قائلین به عدم لزوم اعلام.این تحقیق در پاسخ به این سوال که «ادله لزوم و عدم لزوم اعلام عزل به وکیل از منظر فریقین چیست؟» و با هدف استنباط حکم نفوذ یا عدم نفوذ اعمال وکیل پس از عزل، از روش گردآوری کتابخانه ای و روش پژوهش توصیفی- تحلیلی کمک گرفته و به این نتیجه دست یافته است که اعلام عزل به وکیل توسط موکل ضروری است لکن بر خلاف نظر قائلین به لزوم اعلام، در مواردی که اعلام عزل موجب حرج بر موکل باشد، به دلیل قاعده نفی حرج، این الزام برداشته می شود. از سوی دیگر وکیل که ناخواسته فضولی شمرده شده، همه تصرفاتش باطل است و طبق قاعده «علی الید»، خود باید عهده دار ارجاع اموال به صاحبان آن ها باشد. این امر موجب حرج و دشواری بر وکیل شده و به همین خاطر قاعده نفی حرج وظیفه ارجاع اموال به صاحبان آن را از عهده وکیل برمی دارد. با جمع بین دلیل نفی حرج از وکیل و موکل و نیز قاعده «علی الید» و نیز لزوم مراعات حق صاحبان اموال، به این نتیجه دست می یابیم که ارجاع اموال بر عهده موکل خواهد بود.

کلیدواژه ها:

عزل وکیل ، اعلام عزل به وکیل ، وکالت ، دلیل لزوم اعلام ، نفوذ اعمال وکیل