حکم شرعی آب جو در مذاهب خمسه(مذاهب پنجگانه)

موضوع این مقاله، بررسی تطبیقی حکم شرعی نوشیدنی تخمیری حاصل از جو (معروف به فقاع) در مذاهب فقهی پنجگانه اسلامی(شیعه جعفری، حنفی، مالکی، شافعی و حنبلی) است. فقه اسلامی در برخورد با مسکرات، چارچوب واضحی دارد، اما در مورد فقاع که در صدر اسلام به عنوان یک مشروب رایج از جو تهیه میشد و دارای خاصیت مسکری قوی یا ضعیف بود، اختلاف نظرهایی وجود دارد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر منابع دست اول فقهی و حدیثی مذاهب خمسه، به مقایسه آرای فقیهان در خصوص تعریف "مسکر"، "حد مسکر بودن فقاع" و "حکم نوشیدن آن در صورت عدم اسکار" می پردازد. نتایج نشان میدهد که گرچه اکثریت قریب به اتفاق مذاهب، فقاع را به دلیل شمولیت لفظی در تعریف کلی مسکرات حرام می دانند، اما رویکرد برخی مذاهب در تعریف "مایع مخمر" و شرط قرار دادن "حد اسکار" در حرمت، منجر به تفاوت هایی در فتوای عملی آنها شده است. نتیجه گیری کلی، مبتنی بر مقاصد شریعت، حکم به حرمت مطلق فقاع (هرچند که در زمان حاضر به صورت تجاری تولید شده و اسکارزا نباشد) به عنوان مصداقی از "خمر" یا حکم "شراب" مینماید.

کلیدواژه ها:

فقاع ، آب جو ، مسکرات ، خمر ، مذاهب خمسه ، فقه تطبیقی ، اسکار