نقش میانجی گری تعاملات معلم-شاگرد در رابطه بین استفاده از تکنولوژی آموزشی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

در دهه های اخیر، توسعه فناوری های نوین آموزشی و گسترش کاربرد آن ها در محیط های یادگیری، تحولات گسترده ای را در نظام های آموزشی ایجاد کرده است. استفاده از تکنولوژی آموزشی به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای ارتقای کیفیت آموزش، امکان دسترسی آسان تر به منابع یادگیری، افزایش انگیزه تحصیلی و بهبود عملکرد آموزشی دانش آموزان را فراهم ساخته است. با این حال، پژوهش های مختلف نشان داده اند که تاثیر فناوری آموزشی بر پیشرفت تحصیلی همواره مستقیم و یکسان نیست و عوامل متعددی می توانند در این رابطه نقش ایفا کنند. یکی از مهم ترین این عوامل، کیفیت تعاملات میان معلم و دانش آموز است که به عنوان یکی از ارکان اصلی فرایند یاددهی یادگیری شناخته می شود. تعاملات مثبت معلم-شاگرد می تواند زمینه مشارکت فعال دانش آموزان، افزایش انگیزش، بهبود درک مفاهیم و ارتقای عملکرد تحصیلی را فراهم کند. از این رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی گری تعاملات معلم-شاگرد در رابطه بین استفاده از تکنولوژی آموزشی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان انجام شده است. نتایج مطالعات پیشین نشان می دهد که فناوری آموزشی زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که در بستری از ارتباطات آموزشی موثر و حمایت کننده مورد استفاده قرار گیرد. بر این اساس، تعاملات معلم-شاگرد می تواند به عنوان متغیری میانجی، بخشی از تاثیر فناوری آموزشی بر پیشرفت تحصیلی را تبیین کند. یافته های پژوهش های مختلف نیز حاکی از آن است که استفاده مناسب از فناوری های آموزشی موجب افزایش کیفیت تعاملات آموزشی شده و این تعاملات به نوبه خود زمینه بهبود پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را فراهم می سازد (سیف، ۱۴۰۰؛ شعبانی، ۱۳۹۸). در مجموع، می توان نتیجه گرفت که موفقیت برنامه های فناوری آموزشی تنها به وجود ابزارهای فناورانه وابسته نیست، بلکه کیفیت روابط آموزشی میان معلم و دانش آموز نیز نقش تعیین کننده ای در اثربخشی این فناوری ها ایفا می کند.

کلیدواژه ها:

تکنولوژی آموزشی ، تعاملات معلم-شاگرد ، پیشرفت تحصیلی ، فناوری های آموزشی ، یادگیری الکترونیکی ، کیفیت آموزش.