افزایش انگیزه و نگرش مثبت دانش آموزان به ادبیات فارسی

این اقدام پژوهی با هدف افزایش انگیزه و بهبود نگرش نسبت به ادبیات فارسی در دانش آموزان پایه هشتم مدرسه هوشمند دخترانه شهید محمد منتظری تهران توسط منیژه معصومیان منفرد (لیسانس ادبیات فارسی) انجام شده است. تشخیص اولیه مسئله از طریق مشاهده بی حوصلگی، اظهارات صریح دانش آموزان درباره «کسل کننده بودن ادبیات» و غیبت های پنهان در زنگ ادبیات صورت گرفت. در مرحله گردآوری شواهد ۱ از سه ابزار پرسشنامه نگرش سنج ادبیات (با طیف لیکرت)، مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۲ دانش آموز و مشاهده رفتارهای غیرکلامی استفاده شد. یافته ها نشان داد: ۷۸٪ دانش آموزان ادبیات را «درس بی ربط به زندگی» می دانند، ۸۲٪ هیچ وقت خارج از کلاس شعر یا داستان نمی خوانند و ۶۵٪ اذعان داشتند که زنگ ادبیات را با زنگ های دیگر عوض می کنند اگر اختیار داشتند. تحلیل داده ها نشان داد که علت اصلی انگیزه پایین، فاصله بین محتوای ادبیات (که کهن و ذخیره ای تلقی می شود) با سبک زندگی دیجیتال و رسانه محور دانش آموزان است. بنابراین راه حل «تولید پادکست ادبی گروهی و چالش اینستاگرامی مدرسه» انتخاب شد. در این روش، دانش آموزان در گروه های ۴-۵ نفره، یک متن ادبی کوتاه (حکایت، شعر یا داستان) را انتخاب کرده، آن را به زبان امروزی بازنویسی می کنند، سپس با استفاده از افکت های صوتی و موسیقی، یک پادکست ۳-۵ دقیقه ای تولید می کنند. همچنین هر گروه یک «پست اینستاگرامی فرضی» (طراحی شده در کانوا) با موضوع ادبی و با هشتگ مدرسه می سازند. این فعالیت طی ۶ جلسه ۴۵ دقیقه ای (۳ هفته) اجرا شد. شواهد ۲ (پس از اجرا) نشان داد: میانگین نمره نگرش به ادبیات از ۳۸٪ به ۸۱٪ (در پرسشنامه) افزایش یافت. ۸۹٪ دانش آموزان گفتند «حالا از ادبیات لذت می برم». همچنین ۹۲٪ درخواست کردند چنین فعالیت هایی ادامه یابد. ارزشیابی نهایی نشان داد که روش «پادکست و چالش رسانه ای» اعتبار درونی و بیرونی بالایی دارد و به طور موثری انگیزه را افزایش داده است.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، انگیزه به ادبیات ، پادکست ادبی ، چالش اینستاگرامی ، مدرسه هوشمند ، پایه هشتم.