شناسایی و واکاوی مولفه های توسعه ی رهبری آموزشی در مدارس: یک مطالعه ی پدیدار شناسی

پژوهش حاضر با هدف بررسی مولفه های توسعه ی رهبری آموزشی در مدارس، از منظر معلمان شهر خرم آباد انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کیفی و مبتنی بر روش پدیدارشناسی صورت گرفت. جامعه ی آماری شامل معلمان شهر خرم آباد بود که با استفاده از نمونه گیری هدفمند و رسیدن به اشباع نظری، ۲۰ نفر برای مصاحبه های نیمه ساختاریافته انتخاب شدند. به منظور جمع آوری داده های پژوهش از مصاحبه نیمه ساختارمند استفاده شد. داده ها با استفاده از رویکرد تحلیلی تفسیری و با روش تحلیل مضمون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته های حاصل از تحلیل مصاحبه های به عمل آمده تحت ده مضمون فراگیر و۳۰ مضمون سازمان دهنده ۱.عوامل رشد و توسعه رهبری آموزشی در مدارس(توانمندسازی معلمان، فرهنگ یادگیری و نوآوری، رهبری مشارکتی و ارتباطی و مدیریت منابع و حمایت سازمانی )، ۲.موانع موجود در برابر رشد و توسعه رهبری آموزشی در مدارس ( ضعف در منابع و زیرساخت آموزشی، نارسایی در مدیریت حرفه ای و تصمیم گیری، کم توجهی به توسعه حرفه ای و خلاقیت معلمان، موانع فرهنگی، اجتماعی و ارتباطی) ،۳.نقش نظارت و بازدید مدیر مدرسه در جهت رشد و توسعه رهبری آموزشی (کیفیت نظارت آموزشی، توسعه حرفه ای و رشد معلمان، ارتقاء ارتباط و فرهنگ مدرسه)، ۴.نقش افزایش اشتیاق معلمان در رشد و توسعه رهبری آموزشی (تقویت عوامل انگیزشی در محیط مدرسه، توانمندسازی معلمان، بهبود کیفیت تدریس)، ۵. نقش توسعه رهبری آموزشی بر میزان انگیزه و رضایت شغلی معلمان (سبک های رهبری موثر مدیران مدرسه، حمایت از مسیر رشد معلمان، ساختن محیط تعامل محور)، ۶. نقش توسعه رهبری آموزشی بر نگرش معلمان به تغییر و رفتار نوآورانه (تعامل سازنده و پذیرش تغییر )،۷. نقش توسعه رهبری آموزشی بر اثربخشی جمعی معلمان به منظور بهبود دستاوردهای مدرسه (موتور محرک اثربخشی جمعی و ارتقا همکاری)،۸. نحوه اعتمادسازی لازم جهت پیشرفت و توسعه مدرسه (اعتمادسازی در روابط، زیرساخت های حمایتی، فرهنگ مدرسه )، ۹. نقش رهبری آموزشی در خلاقیت و نوآوری در مدارس (محرک خلاقیت در فرآیندهای مدرسه، زمینه ساز رشد نوآوری و خلاقیت، بستر پایدار نوآوری)، ۱۰. نقش توسعه رهبری آموزشی در بهبود کیفیت آموزشی مدارس (محرک بهبود کیفیت تدریس، زیربنای ارتقاء آموزشی، زمینه ساز کیفیت آموزشی نوین ) بود. یافته های این پژوهش نشان می دهد که شناسایی موانع و ظرفیت های موجود می تواند مسیر طراحی سیاست های موثر برای ارتقاء رهبری آموزشی و بهبود عملکرد مدرسه را هموار سازد.

کلیدواژه ها:

رهبری آموزشی ، توسعه رهبری آموزشی ، آموزش ، پدیدار شناسی