نقش واسطه ها درتجارت الکترونیک و اثبات رابطه سببیت در خطای پلتفرم ها

ظهور تجارت الکترونیک به عنوان یکی از ارکان اصلی اقتصاد دیجیتال، ساختار سنتی مبادلات تجاری را دگرگون ساخته و نقش واسطه ها را از میانجی گری ساده به مدیریت بسترهای معاملاتی پیچیده تغییر داده است. این پژوهش با هدف واکاوی دقیق حقوقی جایگاه پلتفرم های دیجیتال به عنوان واسطه های نوین و تبیین معیارهای اثبات رابطه سببیت میان خطای فنی یا نظارتی پلتفرم و ورود خسارت به ذی نفعان، انجام شده است. رویکرد غالب در ادبیات حقوقی، تلقی پلتفرم ها به عنوان ناقل بی طرف است ، اما رویه قضایی نوین نشان می دهد که کنترل الگوریتمی و دسترسی به داده های کاربر، پلتفرم را در موقعیتی فراتر از یک ناقل ساده قرار داده است. مسئله اصلی پژوهش، عدم قطعیت در انتساب مسئولیت مدنی به پلتفرم در صورت بروز خطاهای سیستمی، نقص در فرآیند احراز هویت یا عدم نظارت موثر بر فروشندگان است.روش تحقیق به کار رفته در این مطالعه، توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر روش استنباطی-تحلیلی است. داده ها از طریق مطالعه تطبیقی اسناد حقوقی در نظام حقوقی ایران، رویه های قضایی داخلی و اسناد بین المللی مرتبط با تجارت الکترونیک گردآوری شده اند.در بخش تحلیل، با بررسی اصول کلی مسئولیت مدنی و قاعده اتلاف و تسبیب، نشان داده می شود که برای اثبات رابطه سببیت، صرف وقوع خسارت کافی نبوده و باید عنصر «خطای پلتفرم» به صورت مستقیم و غیرمستقیم به عنوان عامل موثر در ورود ضرر اثبات گردد. یافته ها حاکی از آن است که پلتفرم ها در قبال خطاهای ناشی از نقص فنی، عدم به روزرسانی الگوریتم های امنیتی و یا نظارت ناکافی بر تراکنش ها، ضامن جبران خسارت هستند و رابطه سببیت در این موارد با معیار «شرط کافی» و «علت مستقیم» قابل احراز است.

کلیدواژه ها:

تجارت الکترونیک ، واسطه گری دیجیتال ، رابطه سببیت ، مسئولیت مدنی ، جبران خسارت.