بررسی نقش یادگیری خودتنظیم شونده، باورهای فراشناختی و انگیزش پیشرفت در تبیین کیفیت یادگیری عمیق و سلامت روان تحصیلی دانش آموزان در محیط های آموزشی نوین

گسترش فناوری های نوین آموزشی، توسعه یادگیری الکترونیکی و ترکیبی، تغییر رویکردهای برنامه درسی از آموزش حافظه محور به یادگیری معنادار، و تاکید فزاینده بر شایستگی های قرن بیست ویکم، همگی ضرورت بازاندیشی در فرایندهای یاددهی–یادگیری را برجسته کرده اند. در چنین بستری، کیفیت یادگیری دیگر صرفا با میزان یادسپاری اطلاعات سنجیده نمی شود، بلکه توانایی دانش آموزان در درک عمیق مفاهیم، به کارگیری دانش در موقعیت های جدید، تفکر انتقادی، حل مسئله و خودهدایتی در یادگیری به عنوان شاخص های اصلی موفقیت آموزشی مورد توجه قرار گرفته است. از سوی دیگر، افزایش فشارهای تحصیلی، رقابت های آموزشی، و پیچیدگی محیط های یادگیری نوین، سلامت روان تحصیلی دانش آموزان را به یکی از دغدغه های اساسی نظام های آموزشی و پژوهشگران حوزه تعلیم و تربیت و روان شناسی آموزشی تبدیل کرده است. یادگیری عمیق به عنوان یکی از مفاهیم کلیدی در پژوهش های معاصر آموزشی، به فرایندی اشاره دارد که در آن یادگیرنده به صورت فعال با محتوای آموزشی تعامل برقرار می کند، روابط میان مفاهیم را درک می نماید، دانش جدید را با دانش پیشین پیوند می دهد و از راهبردهای شناختی و فراشناختی پیشرفته برای فهم و حل مسائل استفاده می کند. برخلاف یادگیری سطحی که عمدتا بر حفظ طوطی وار اطلاعات و گذراندن آزمون ها متمرکز است، یادگیری عمیق منجر به درک پایدار، انتقال یادگیری و رشد شناختی بلندمدت می شود. پژوهش ها نشان داده اند که محیط های آموزشی نوین، به ویژه محیط های مبتنی بر فناوری، در صورت فقدان مهارت های لازم در دانش آموزان، می توانند به یادگیری سطحی، سردرگمی شناختی و افت انگیزش منجر شوند. بنابراین، شناسایی عوامل فردی و روان شناختی موثر بر کیفیت یادگیری عمیق در این محیط ها از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی نقش یادگیری خودتنظیم شونده، باورهای فراشناختی و انگیزش پیشرفت در تبیین کیفیت یادگیری عمیق و سلامت روان تحصیلی دانش آموزان در محیط های آموزشی نوین پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که یادگیری خودتنظیم شونده، باورهای فراشناختی و انگیزش پیشرفت به صورت تعاملی نقش کلیدی در ارتقای کیفیت یادگیری عمیق و تقویت سلامت روان تحصیلی دانش آموزان دارند و تقویت این عوامل در محیط های آموزشی نوین، زمینه ساز یادگیری فعال، معنادار و پایدار می شود.

کلیدواژه ها:

فراشناختی ، انگیزه ، یادگیری عمیق ، سلامت روان ، دانش آموزان