چگونه توانستم با استفاده از روش بازخورد مثبت دانش آموزم را به تلاش بیشتر تشویق کنم؟

اقدام پژوهی حاضر با هدف بهبود مشارکت کلاسی و افزایش انگیزه تحصیلی یکی از دانش آموزان پایه هفتم در مدرسه معطری شهرستان شیراز انجام شده است. مسئله اصلی پژوهش عدم مشارکت فعال یک دانش آموز در فعالیت های کلاسی به دلیل ترس از اشتباه بودن پاسخ ها بود؛ موضوعی که می تواند بر اعتماد به نفس، یادگیری عمیق و تعامل آموزشی دانش آموزان تاثیر منفی بگذارد. این پژوهش در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ توسط معصومه رخساری، دبیر با ۲۵ سال سابقه تدریس در مقطع متوسطه اول، با رویکرد اقدام پژوهی و در یک کلاس ۳۰ نفره اجرا شد.در این مطالعه تلاش شد با استفاده از راهبرد «بازخورد مثبت» و تقویت کلامی هدفمند، زمینه افزایش مشارکت و کاهش اضطراب پاسخ گویی در دانش آموز فراهم شود. داده های پژوهش از طریق مشاهده مستقیم کلاس، یادداشت های روزانه معلم، گفت وگو با دانش آموز و بررسی میزان مشارکت او در فعالیت های کلاسی جمع آوری شد. پس از شناسایی دقیق مسئله، مجموعه ای از راهکارها از جمله استفاده از بازخورد تشویقی پس از هر تلاش، تاکید بر ارزش تلاش به جای نتیجه، ایجاد فضای امن برای بیان پاسخ های احتمالی، استفاده از پرسش های ساده و تدریجی، و تشویق مشارکت های کوچک در کلاس اجرا شد.نتایج اقدام پژوهی نشان داد که استفاده مستمر و هدفمند از بازخورد مثبت می تواند به شکل قابل توجهی اعتماد به نفس دانش آموز را افزایش داده و ترس از اشتباه کردن را کاهش دهد. به تدریج دانش آموز مورد نظر از حالت انفعال خارج شده و در فعالیت های کلاسی مشارکت فعال تری نشان داد. همچنین این رویکرد موجب ایجاد فضای حمایتی تر در کلاس و افزایش تعامل میان معلم و دانش آموزان شد.یافته های این پژوهش نشان می دهد که بازخورد مثبت یکی از موثرترین ابزارهای تربیتی و آموزشی برای تقویت انگیزه یادگیری و مشارکت دانش آموزان است و معلمان می توانند با به کارگیری آگاهانه آن، محیطی امن و انگیزه بخش برای یادگیری فراهم کنند. این اقدام پژوهی بر اهمیت توجه به عوامل عاطفی و روانی در فرایند یادگیری تاکید دارد و نشان می دهد که ایجاد احساس امنیت در بیان پاسخ ها می تواند نقش مهمی در رشد تحصیلی دانش آموزان ایفا کند.