بررسی عوامل روان شناختی، اجتماعی و خانوادگی موثر بر غیبت مزمن دانش آموزان

غیبت مزمن دانش آموزان یکی از گسست های بنیادین در فرآیند تعلیم و تربیت است که بازتاب دهنده چالش های متداخل در سطوح روان شناختی، خانوادگی و اجتماعی است. این پژوهش با هدف واکاوی همه جانبه و عمیق عوامل سه گانه موثر بر غیبت مزمن و تحلیل پیوندهای ساختاری آن ها با افت تحصیلی فراگیران انجام شده است. مقاله حاضر با اتکا به روش مروری نظام مند و تحلیل تحلیلی-توصیفی ادبیات پژوهش، به کالبدشکافی ریشه های پنهان این پدیده می پردازد. یافته های تحلیل شده نشان می دهد که متغیرهای روان شناختی نظیر اضطراب اجتماعی، هراس از مدرسه، کاهش خودکارآمدی و تخریب عزت نفس، در تعامل مستقیم با آشفتگی های خانوادگی از جمله تعارضات والدین، طلاق، سبک های فرزندپروری ناکارآمد و فقر مادی قرار دارند. علاوه بر این، متغیرهای کلان اجتماعی مانند اقلیم منفی آموزشگاه، قلدری همسالان، عدم احساس تعلق به مدرسه و نابرابری های محیطی، این چرخه های معیوب را تشدید کرده و دانش آموزان را به سمت انزوا و دوری گزینی از فضای رسمی آموزش سوق می دهند. مداخلات مبتنی بر شواهد علمی با تمرکز بر نظام های حمایتی چندلایه، مدیریت داده محور و رویکردهای ترمیمی و بهداشتی می توانند مسیرهای بازگشت به مدرسه را هموار سازند. نتیجه گیری پژوهش حاکی از آن است که مواجهه کارآمد با غیبت مزمن نیازمند فراتر رفتن از مدل های تنبیهی سنتی و بوروکراتیک و حرکت به سوی رویکردهای جامع، مشارکتی و کل نگر است که پیوند میان خانه، آموزشگاه و جامعه را بازسازی کنند. این رویکردها نه تنها نرخ حضور را ارتقا می دهند، بلکه زمینه ساز بهبود بهزیستی روان شناختی، پیشرفت تحصیلی پایدار و کاهش آسیب های اجتماعی در درازمدت خواهند بود.

کلیدواژه ها:

غیبت مزمن ، عوامل روان شناختی ، ساختار خانوادگی ، عوامل اجتماعی ، افت تحصیلی.