ارزیابی تاب آوری شبکه حمل ونقل شهری در شرایط بحران با استفاده از مدل های شبیه سازی چندعاملی

شبکه های حمل ونقل شهری به عنوان یکی از اساسی ترین زیرساخت های عملکردی شهرها، در برابر طیف گسترده ای از بحران های طبیعی، فناورانه و زیرساختی با چالش های جدی مواجه هستند. اختلال در این شبکه ها تنها به کاهش ظرفیت جابه جایی محدود نمی شود، بلکه می تواند دسترسی به خدمات حیاتی، جریان های اقتصادی و عملکرد کلی سامانه های شهری را تحت تاثیر قرار دهد. از این رو، ارزیابی تاب آوری شبکه های حمل ونقل در شرایط بحران به یکی از محورهای اصلی پژوهش های معاصر در حوزه برنامه ریزی شهری و مدیریت بحران تبدیل شده است. هدف این پژوهش، بررسی ابعاد مختلف تاب آوری شبکه حمل ونقل شهری و تحلیل قابلیت مدل های شبیه سازی چندعاملی در ارزیابی رفتار شبکه، سنجش عملکرد و شناسایی نقاط آسیب پذیر در شرایط بحرانی است. پژوهش حاضر از نظر روش شناسی بر پایه مطالعات کتابخانه ای و رویکرد مروری انجام شده و با بررسی نظام مند منابع علمی، مبانی نظری تاب آوری، ویژگی های شبکه های حمل ونقل پیچیده، سازوکارهای شبیه سازی چندعاملی و شاخص های ارزیابی عملکرد مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته ها نشان می دهد که شبکه های حمل ونقل شهری دارای رفتارهای غیرخطی، وابستگی های متقابل و الگوهای برآمده ای هستند که در شرایط بحران موجب شکل گیری فرآیندهای پیچیده انتشار اختلال می شوند. همچنین نتایج بیانگر آن است که شبیه سازی چندعاملی با بازنمایی رفتار عامل های ناهمگن، تعاملات پویا و فرآیندهای تصمیم گیری فردی، ظرفیت بالایی برای تحلیل سناریوهای بحران، ارزیابی شاخص های تاب آوری، بررسی حساسیت متغیرهای موثر و سنجش ظرفیت بازیابی و سازگاری شبکه فراهم می سازد. جمع بندی پژوهش نشان می دهد که تلفیق رویکرد سیستم های پیچیده با شبیه سازی چندعاملی، چارچوبی علمی و کارآمد برای شناخت عمیق رفتار شبکه های حمل ونقل شهری در شرایط بحران فراهم کرده و امکان ارزیابی واقع بینانه تاب آوری، تداوم عملکرد و پایداری خدمات را در سطوح مختلف تصمیم گیری مهیا می سازد.

کلیدواژه ها:

ارزیابی تاب آوری ، بازیابی عملکرد ، شبیه سازی چندعاملی ، شبکه حمل ونقل شهری