بررسی چالش های فرسودگی شغلی معلمان و دبیران و راه های کاهش آن

فرسودگی شغلی یکی از مهم ترین چالش های حرفه معلمی است که می تواند سلامت روانی، انگیزش شغلی و کیفیت عملکرد آموزشی معلمان و دبیران را تحت تاثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی چالش های فرسودگی شغلی معلمان و دبیران و شناسایی راه های کاهش آن در میان معلمان و دبیران شهرستان خلیل آباد خراسان رضوی در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی پیمایشی بود. جامعه آماری شامل کلیه معلمان و دبیران شاغل در مدارس مقاطع مختلف تحصیلی شهرستان خلیل آباد بود که از میان آنان نمونه ای با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه اطلاعات جمعیت شناختی و پرسشنامه فرسودگی شغلی بود. داده ها با استفاده از روش های آمار توصیفی و استنباطی مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که فرسودگی شغلی در میان معلمان و دبیران مورد مطالعه در سطحی قابل توجه قرار دارد و در میان ابعاد آن، خستگی عاطفی و کاهش احساس موفقیت فردی بیش از سایر ابعاد مشاهده شد. همچنین نتایج بیانگر آن بود که عواملی همچون حجم بالای کار، مسئولیت های غیرآموزشی، کمبود امکانات آموزشی، پایین بودن حقوق و مزایا، فشارهای ناشی از انتظارات مدیران و والدین و تراکم کلاس ها از مهم ترین زمینه های بروز فرسودگی شغلی هستند. در مقابل، حمایت مدیریتی، بهبود شرایط کاری، ارتقای وضعیت اقتصادی، کاهش فشارهای اداری، افزایش مشارکت معلمان در تصمیم گیری ها و آموزش مهارت های مدیریت استرس و تاب آوری از مهم ترین راهکارهای کاهش فرسودگی شغلی شناخته شدند. در مجموع، نتایج این پژوهش نشان می دهد که فرسودگی شغلی معلمان و دبیران پدیده ای چندبعدی و متاثر از عوامل فردی، سازمانی و اقتصادی است و کاهش آن نیازمند توجه هم زمان به شرایط کاری و حمایت های روانی و حرفه ای از معلمان است.

کلیدواژه ها:

فرسودگی شغلی ، معلمان ، دبیران ، خلیل آباد ، راهکارهای کاهش فرسودگی شغلی ، آموزش و پرورش