واکاوی علل گریز دانش آموزان از تحلیل «قافیه و ردیف» در شعر کلاسیک و راهکارهای جذاب سازی آن

آموزش شعر کلاسیک فارسی همواره یکی از مهم ترین بخش های برنامه درسی ادبیات فارسی در دوره های مختلف تحصیلی بوده است، اما تجربه های آموزشی و گزارش های معلمان نشان می دهد که بسیاری از دانش آموزان در مواجهه با مباحث فنی شعر، به ویژه تحلیل قافیه و ردیف، احساس دشواری، خستگی و بی انگیزگی می کنند. این مسئله موجب شده است که بخشی از ظرفیت های زیبایی شناختی و هنری شعر کلاسیک برای فراگیران پنهان بماند و یادگیری این عناصر بیشتر به صورت حفظی و آزمون محور دنبال شود. پژوهش حاضر با هدف واکاوی علل گریز دانش آموزان از تحلیل قافیه و ردیف در شعر کلاسیک و شناسایی راهکارهای جذاب سازی این حوزه انجام شده است. رویکرد پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل اسناد، مطالعات نظری و بررسی دیدگاه های مطرح شده در حوزه آموزش ادبیات فارسی است. یافته ها نشان می دهد که انتزاعی بودن مفاهیم، غلبه روش های سنتی تدریس، فاصله میان محتوای کتاب های درسی و علایق دانش آموزان، کمبود فعالیت های مشارکتی، ضعف در بهره گیری از فناوری های آموزشی و ارزیابی های مبتنی بر حفظیات از مهم ترین عوامل کاهش علاقه دانش آموزان به تحلیل قافیه و ردیف محسوب می شوند. همچنین نتایج نشان داد که استفاده از بازی های آموزشی، رویکردهای خلاقانه در خوانش شعر، بهره گیری از موسیقی و اجرا، آموزش مبتنی بر کشف، فعالیت های گروهی و پیوند دادن مفاهیم ادبی با تجربه های روزمره دانش آموزان می تواند زمینه افزایش انگیزه و ارتقای کیفیت یادگیری را فراهم سازد. بر این اساس، بازنگری در شیوه های آموزش ادبیات فارسی و توجه به نیازهای نسل جدید یادگیرندگان ضرورتی انکارناپذیر به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

قافیه و ردیف ، شعر کلاسیک فارسی ، آموزش ادبیات فارسی ، انگیزش تحصیلی ، روش های تدریس