نقش معلم در «جنگ شناختی»: آموزش سواد رسانه ای برای مقابله با القای یاس و تحریف تاریخی به دانش آموزان

در دوران معاصر، جنگ شناختی به عنوان یکی از پیچیده ترین و خطرناک ترین اشکال تهدید علیه جوامع، به ویژه نسل جوان، مطرح شده است. این نوع جنگ که از طریق رسانه ها، فضای مجازی و شبکه های اجتماعی اجرا می شود، اهدافی چون القای یاس اجتماعی، تحریف هویت تاریخی و فروپاشی انسجام ملی را دنبال می کند. در این میان، نهاد آموزش و معلم به عنوان مهم ترین عامل انسانی در تربیت نسل آینده، نقشی محوری و غیرقابل انکار دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش معلم در آموزش سواد رسانه ای به عنوان سپر دفاعی در برابر جنگ شناختی، با تمرکز ویژه بر مقابله با القای یاس و تحریف تاریخی در میان دانش آموزان تمام مقاطع تحصیلی در ایران انجام شده است. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و بر اساس مطالعه منابع معتبر داخلی و خارجی سامان یافته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که معلمانی که از مهارت های سواد رسانه ای برخوردارند و قادرند محتوای آموزشی را با آگاهی انتقادی پیوند زنند، تاثیر به مراتب بیشتری در ایجاد مصونیت شناختی در دانش آموزان دارند. همچنین مشخص شد که فقدان آموزش رسمی سواد رسانه ای در برنامه درسی ملی ایران یکی از خلاهای جدی نظام آموزشی است که زمینه را برای نفوذ تبلیغات دشمن هموار می سازد. پژوهش پیشنهاد می دهد که گنجاندن دروس سواد رسانه ای در برنامه تربیت معلم، بازنگری در محتوای کتب درسی تاریخ با رویکرد انتقادی و تقویت توانمندی معلمان در شناخت تکنیک های جنگ شناختی، از اولویت های راهبردی نظام آموزشی کشور باشد. نتایج این تحقیق می تواند برای سیاست گذاران آموزشی، مدیران مدارس و معلمان در سراسر ایران کاربرد عملی داشته باشد و زمینه ساز تحولی بنیادین در رویکرد آموزش و پرورش نسبت به تهدیدات شناختی باشد.

کلیدواژه ها:

جنگ شناختی ، سواد رسانه ای ، نقش معلم ، یاس اجتماعی ، تحریف تاریخی