هوش مصنوعی و آینده علم جغرافیا

تحولات سریع فناوری های نوین، به ویژه هوش مصنوعی، موجب دگرگونی های بنیادین در ساختار، روش ها و کارکردهای علوم مختلف شده است. علم جغرافیا نیز به عنوان دانشی مبتنی بر تحلیل پدیده های مکانی–زمانی، به شدت تحت تاثیر این تحولات قرار گرفته است. هدف پژوهش حاضر، تبیین نقش هوش مصنوعی در آینده علم جغرافیا و بررسی پیامدهای روش شناختی، کاربردی و انسانی آن است. این پژوهش با رویکردی نظری–تحلیلی و بر پایه مرور نظام مند منابع علمی انجام شده است.یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی، جغرافیا را از دانشی عمدتا توصیفی به دانشی پیش بینی محور، هوشمند و تصمیم ساز تبدیل کرده است. افزایش دقت و سرعت تحلیل های مکانی، ارتقای نقش جغرافیا در سیاست گذاری فضایی، شکل گیری مفهوم جغرافیای هوشمند و تغییر مهارت های حرفه ای جغرافیدانان از مهم ترین نتایج این تحول به شمار می رود. در عین حال، پژوهش حاضر بر بروز چالش هایی نظیر مسائل اخلاقی، حریم خصوصی داده های مکانی، سوگیری الگوریتمی و ضرورت حفظ نقش قضاوت انسانی تاکید دارد.در مجموع، نتایج پژوهش بیانگر آن است که آینده علم جغرافیا در گرو تلفیق توانمندی های هوش مصنوعی با دانش انسانی، تفکر انتقادی و مسئولیت اخلاقی است؛ رویکردی که می تواند جایگاه جغرافیا را به عنوان دانشی راهبردی در مدیریت و آینده نگری فضایی تثبیت کند.

کلیدواژه ها:

: هوش مصنوعی ، علم جغرافیا ، جغرافیای هوشمند ، تحلیل مکانی ، آینده پژوهی