تاریخ پژوهی مدرسه ای و تاثیر آن بر هویت ملی دانش آموزان: یک مطالعه میدانی

این پژوهش با هدف بررسی تاثیر تاریخ پژوهی مدرسه ای بر شکل گیری و تقویت هویت ملی دانش آموزان انجام شده است. در سال های اخیر، آموزش تاریخ در مدارس از حالت انتقال صرف اطلاعات و محفوظات فراتر رفته و به سمت رویکردهایی حرکت کرده است که بر مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند یادگیری، تحلیل رویدادها و درک پیوند میان گذشته و حال تاکید دارند. در این میان، تاریخ پژوهی مدرسه ای به عنوان یکی از شیوه های فعال یاددهی یادگیری، می تواند نقش مهمی در تقویت احساس تعلق، آگاهی تاریخی و درک دانش آموزان از مولفه های هویت ملی ایفا کند. مسئله اصلی این پژوهش آن است که آیا مشارکت دانش آموزان در فعالیت های تاریخ پژوهانه مدرسه ای می تواند به ارتقای هویت ملی آنان منجر شود یا خیر.پژوهش حاضر با رویکردی کاربردی و به شیوه توصیفی پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره متوسطه بوده و داده ها از طریق پرسش نامه محقق ساخته و نیز مصاحبه نیمه ساختاریافته با تعدادی از دبیران تاریخ و دانش آموزان گردآوری شده است. برای تحلیل داده ها از روش های آماری توصیفی و تحلیلی استفاده شده و یافته های کیفی نیز از طریق تحلیل مضمون بررسی شده اند.یافته های پژوهش نشان داد که مشارکت در فعالیت هایی مانند تحقیق درباره رویدادهای محلی و ملی، بررسی اسناد و تصاویر تاریخی، انجام پروژه های گروهی و ارائه های کلاسی، سبب افزایش آگاهی تاریخی، احساس تعلق به فرهنگ و سرزمین، و تقویت درک دانش آموزان از هویت ملی شده است. همچنین نتایج حاکی از آن بود که تاریخ پژوهی مدرسه ای، زمانی بیشترین اثرگذاری را دارد که با روش های فعال تدریس، هدایت علمی دبیر و پیوند میان تاریخ رسمی و تجربه زیسته دانش آموزان همراه باشد.در مجموع، می توان نتیجه گرفت که تاریخ پژوهی مدرسه ای ظرفیتی مهم برای تعمیق یادگیری تاریخ و تقویت هویت ملی دانش آموزان دارد و توجه بیشتر به این رویکرد در برنامه های درسی و فعالیت های مدرسه ای ضروری است.

کلیدواژه ها:

تاریخ پژوهی مدرسه ای ، آموزش تاریخ ، هویت ملی ، دانش آموزان ، مطالعه میدانی