بررسی تاثیر فضای مجازی بر ارتکاب جرایم سایبری در میان جوانان شهر ایلام

زمینه و هدف: گسترش روزافزون فناوری های نوین ارتباطی و نفوذ فضای مجازی در بطن زندگی جوامع، فرصت ها و چالش های متعددی را به همراه داشته است. یکی از مهم ترین چالش ها، ظهور و گسترش جرایم سایبری در میان قشر جوان است که به دلیل ویژگی های خاص روان شناختی و اجتماعی، بیش از سایرین در معرض آسیب های این فضا قرار دارند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر میزان و نحوه استفاده از فضای مجازی بر گرایش به ارتکاب جرایم سایبری در میان جوانان شهر ایلام انجام شده است.روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری شامل کلیه جوانان (۱۵ تا ۲۹ سال) شهر ایلام در سال ۱۴۰۵ است که با استفاده از فرمول کوکران، حجم نمونه ای معادل ۳۸۴ نفر انتخاب و با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای مورد بررسی قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی و پایایی آن تایید شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون های همبستگی و رگرسیون تحلیل شدند.یافته ها: نتایج نشان داد که بین ساعات حضور در شبکه های اجتماعی و گرایش به رفتارهای ناهنجار سایبری رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (p<۰.۰۱). همچنین متغیرهای «گمنامی در فضای مجازی» و «عضویت در گروه های همسالان بزهکار آنلاین» پیش بینی کننده های قوی برای ارتکاب جرایم سایبری (نظیر توهین، کلاه برداری اینترنتی و نقض حریم خصوصی) بودند.نتیجه گیری: مدیریت زمان حضور در فضای مجازی، ارتقای سواد رسانه ای جوانان و تقویت نظارت های آگاهانه خانواده ها می تواند نقش موثری در پیشگیری از جرایم سایبری در میان جوانان شهر ایلام ایفا کند.

کلیدواژه ها:

فضای مجازی ، جرایم سایبری ، جوانان ، شهر ایلام ، سواد رسانه ای.