بررسی الگوهای خلاقانه تدریس: از نظریه تا عمل

خلاقیت در تدریس دیگر یک انتخاب نیست؛ یک ضرورت انکارناپذیر برای آماده سازی دانش آموزان برای دنیای پیچیده و در حال تغییر قرن بیست و یکم است. الگوهای خلاقانه تدریس بر خلاف روش های سنتی و خطی، بر انعطاف پذیری، تولید ایده های نو، حل مسئله واگرا و مشارکت فعال دانش آموز تاکید دارند. این مقاله با هدف بررسی مبانی نظری، مولفه ها، الگوهای عملی و موانع اجرای تدریس خلاقانه در نظام های آموزشی نگاشته شده است. ابتدا نظریه های کلیدی خلاقیت (از جمله نظریه گیلفورد، تورنس، آمیابیله و راجرز) مرور می شود. سپس الگوهای عملی تدریس خلاقانه شامل حل مسئله خلاق (CPS)، بداهه پردازی آموزشی، تفکر طراحی، پروژه محوری خلاق، بازی وارسازی (Gamification) و آموزش مبتنی بر پرسش های باز معرفی می گردند. همچنین نقش معلم خلاق (ویژگی ها، باورها و رفتارها) و نقش محیط کلاس (چیدمان، منابع، جو روانی) تبیین می شود. موانع اجرایی در سطح فردی (ترس از اشتباه، کمبود دانش)، سازمانی (برنامه درسی فشرده، ارزیابی های سنتی) و فرهنگی (مقاومت در برابر تغییر) تحلیل می شوند. نتیجه نهایی آنکه گذار از نظریه خلاقیت به عمل خلاقانه در کلاس درس نیازمند یک تغییر پارادایمی در نگرش معلمان، سیاست گذاران و جامعه است. پیشنهادهایی برای توانمندسازی معلمان و بازطراحی نظام ارزشیابی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

خلاقیت ، الگوهای تدریس ، تفکر واگرا ، حل مسئله خلاق ، تدریس نوآورانه ، معلم خلاق