بررسی اثربخشی روش یادگیری مبتنی بر پرسشگری در توسعه تفکر انتقادی دانش آموزان ابتدایی

نظام های تعلیم و تربیت در دوران معاصر با دگرگونی های بنیادینی در اهداف و رسالت های خود مواجه شده اند که در کانون این تحولات، پرورش ظرفیت های عالی شناختی و ذهنی فراگیران قرار دارد. تفکر انتقادی به عنوان یکی از مهم ترین و راهبردی ترین مهارت های قرن بیست و یکم، نقشی بی بدیل در توانمندسازی دانش آموزان برای مواجهه با چالش های پیچیده، ارزیابی منطقی اطلاعات و اتخاذ تصمیمات خردمندانه ایفا می کند. با این وجود، غلبه رویکردهای سنتی و حافظه محور در مقطع حساس ابتدایی، مانع از شکل گیری ذهن های پرسشگر و تحلیل گر شده است. پژوهش مروری و تحلیلی حاضر با هدف بررسی همه جانبه اثربخشی روش یادگیری مبتنی بر پرسشگری به عنوان یک رویکرد پداگوژیک نوین در توسعه و تعمیق تفکر انتقادی دانش آموزان دوره ابتدایی انجام پذیرفته است. در این رویکرد سازنده گرا، یادگیرنده از یک دریافت کننده منفعل اطلاعات به یک کاوشگر فعال تبدیل می شود که با طرح سوالات بنیادین، جمع آوری شواهد و فرضیه سازی، فرآیند یادگیری را شخصا هدایت می نماید. نتایج حاصل از واکاوی متون علمی نشان می دهد که استقرار محیط های آموزشی پرسش محور، نه تنها کنجکاوی فطری کودکان را تحریک می کند، بلکه با کاهش فشارهای روانی ناشی از ارزیابی های نتیجه محور، ظرفیت های حافظه فعال را برای استدلال و تحلیل آزاد می سازد. این روش با ایجاد فضایی ایمن برای آزمون و خطا، مهارت های حل مسئله و تاب آوری شناختی را به شدت ارتقا بخشیده و به دانش آموزان می آموزد که چگونه پیش فرض ها را به چالش بکشند. در نهایت، نهادینه سازی یادگیری پرسش محور، راهبردی قطعی برای گذار از آموزش های سطحی به سوی یادگیری معنادار و پرورش شهروندانی متفکر و مستقل است.

کلیدواژه ها:

یادگیری مبتنی بر پرسشگری ، تفکر انتقادی ، دانش آموزان ابتدایی ، حل مسئله ، نوآوری آموزشی.