بررسی رابطه سرمایه فرهنگی دانشجومعلمان با هویت حرفه ای معلمی در دانشگاه فرهنگیان

هویت حرفه ای معلمی به عنوان سازه ای چندبعدی، شامل ادراک معلم از نقش، ارزش ها، شایستگی ها، تعهد حرفه ای و تعلق به اجتماع حرفه ای است و یکی از پیش بین های مهم کیفیت تدریس، پایداری در شغل و سلامت روانی-شغلی معلمان محسوب می شود .در سال های اخیر، توجه پژوهشگران به عوامل اجتماعی-فرهنگی شکل دهنده هویت حرفه ای، به ویژه در دوره تربیت معلم در دانشگاه فرهنگیان افزایش یافته است. در این میان، سرمایه فرهنگی به مثابه مجموعه ای از منابع نمادین، عادت واره ها، مهارت های زبانی و فرهنگی، ترجیحات و تجربه های فرهنگی که در خانواده و نهادهای آموزشی انباشته می شود، می تواند مسیرهای دسترسی دانشجومعلمان به سرمایه نمادین حرفه معلمی را تسهیل یا محدود کند .هدف این مقاله، مرور و تحلیل نظام مند مفهومی یافته های پژوهشی درباره رابطه سرمایه فرهنگی دانشجومعلمان با هویت حرفه ای معلمی در بستر دانشگاه فرهنگیان است.روش مطالعه به صورت مروری-تحلیلی انجام شد. بدین منظور، ادبیات نظری مرتبط با سرمایه فرهنگی و هویت حرفه ای و نیز پژوهش های فارسی و انگلیسی منتشرشده در سال های اخیر تحلیل و مقایسه شد تا الگوهای همگرا، متغیرهای میانجی و زمینه های نهادی موثر شناسایی شود. یافته های مرور نشان می دهد که سرمایه فرهنگی در سه صورت تجسم یافته (عادت واره و منش فرهنگی)، عینیت یافته (دسترسی به کالاهای فرهنگی) و نهادینه شده (مدارک و گواهی ها) با ابعاد مختلف هویت حرفه ای معلمی ارتباط دارد؛ به ویژه سرمایه فرهنگی تجسم یافته از طریق تقویت زبان حرفه ای، خودکارآمدی آموزشی و حساسیت اخلاقی-تربیتی، با تعهد شغلی و ادراک شان حرفه ای پیوند می یابد . همچنین، شواهد نشان می دهد کیفیت تجربه های تربیت معلم (کارورزی، تعامل با استادان الگو، و فرهنگ سازمانی پردیس) می تواند نقش میانجی یا تعدیل گر در این رابطه ایفا کند.در جمع بندی، توجه به ارتقای سرمایه فرهنگی دانشجومعلمان از طریق برنامه های غنی سازی فرهنگی، توسعه سواد خواندن و نوشتن دانشگاهی و افزایش مشارکت در اجتماع های یادگیری حرفه ای می تواند به تقویت هویت حرفه ای معلمی در دانشگاه فرهنگیان کمک کند. این مقاله در پایان، پیشنهادهایی کاربردی برای سیاست گذاری تربیت معلم ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

سرمایه فرهنگی ، هویت حرفه ای معلمی ، دانشجومعلم ، دانشگاه فرهنگیان