مروری بر نقش معلم در پرورش خلاقیت دانش آموزان دوره ابتدایی

خلاقیت یکی از عالی ترین و پیچیده ترین فعالیت های ذهن آدمی است که در دنیای پرشتاب امروز، شرط بقا و پیشرفت جوامع به شمار می رود. دوره ابتدایی به دلیل حساسیت و انعطاف پذیری کودکان، مهم ترین مقطع برای پرورش خلاقیت است. در این میان، معلم به عنوان محوری ترین عنصر نظام آموزشی، نقشی کلیدی و تعیین کننده در شکوفایی یا سرکوب خلاقیت دانش آموزان دارد. پژوهش حاضر با هدف مروری بر نقش معلم در پرورش خلاقیت دانش آموزان دوره ابتدایی و با استفاده از روش کتابخانه ای و تحلیل متون علمی مرتبط انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که معلم خلاق دارای ویژگی هایی چون پذیرش ایده های نو، انعطاف پذیری، انگیزه درونی بالا و باور به تفاوت های فردی است. روش های تدریس خلاقانه موثر شامل بدیعه پردازی، حل مسئله، بارش مغزی، کاوشگری، قصه گویی و ایفای نقش، تدریس مبتنی بر تفکر انتقادی، ساختن گرایی، آموزش موسیقی و هنر، و ارزشیابی توصیفی می باشند. عوامل فردی، فرهنگی، ساختاری و اداری بر پرورش خلاقیت تاثیرگذارند و موانع اصلی شامل روش های سنتی، تاکید بر حفظ طوطی وار، تنبیه، قوانین خشک و عدم توجه به تفاوت های فردی هستند. راهکارهای عملی معلمان عبارتند از: ایجاد فضای حمایت کننده، اختصاص وقت برای تفکر، استفاده از دفترچه ایده های نو، تنوع بخشی به روش های تدریس و کاربردی کردن مطالب. در مجموع، معلمان با بهره گیری از روش های فعال تدریس، ایجاد جو عاطفی مثبت و رفع موانع ساختاری، می توانند نقش موثری در پرورش خلاقیت دانش آموزان دوره ابتدایی ایفا کنند.

کلیدواژه ها:

خلاقیت ، نقش معلم ، روش های تدریس خلاقانه ، دوره ابتدایی ، موانع خلاقیت ، راهکارهای پرورش خلاقیت.