راهکارهای نوین مدیریت کلاس های چندپایه و ارتقای کیفیت یادگیری در مدارس عشایری

مدارس عشایری به عنوان یکی از مهم ترین جلوه های تحقق عدالت آموزشی در نظام تعلیم و تربیت کشور، نقش قابل توجهی در فراهم آوردن فرصت های برابر یادگیری برای دانش آموزان مناطق کم برخوردار ایفا می کنند. با این حال، ویژگی های خاص جغرافیایی، پراکندگی جمعیت و محدودیت منابع انسانی و آموزشی موجب شده است که بسیاری از این مدارس به صورت کلاس های چندپایه اداره شوند. کلاس های چندپایه به کلاس هایی گفته می شود که در آن ها دانش آموزان چند پایه تحصیلی به طور همزمان در یک فضای آموزشی و تحت هدایت یک معلم آموزش می بینند. مدیریت چنین کلاس هایی مستلزم برخورداری معلم از مهارت های ویژه در حوزه برنامه ریزی درسی، مدیریت زمان، سازماندهی فعالیت های یادگیری و استفاده از روش های نوین تدریس است.پژوهش حاضر با هدف بررسی و معرفی راهکارهای نوین مدیریت کلاس های چندپایه و ارتقای کیفیت یادگیری در مدارس عشایری انجام شده است. این پژوهش با رویکردی کاربردی و مبتنی بر تجربه های میدانی نگارنده در دبستان عشایری اسماعیلک در شهرستان بجنورد صورت گرفته است. روش پژوهش از نوع کیفی و با بهره گیری از رویکرد اقدام پژوهی انجام شده است. در این پژوهش تلاش شده است با استفاده از راهبردهایی همچون یادگیری مشارکتی، استفاده از دانش آموزان توانمند به عنوان یار معلم، طراحی فعالیت های خودراهبر، سازماندهی ایستگاه های یادگیری و بهره گیری از ابزارهای کمک آموزشی، کیفیت مدیریت کلاس های چندپایه بهبود یابد.یافته های پژوهش نشان داد که استفاده از روش های نوین آموزشی و مشارکت فعال دانش آموزان در فرآیند یادگیری، می تواند موجب افزایش انگیزه تحصیلی، ارتقای تعاملات آموزشی، بهبود مدیریت زمان کلاس و افزایش کیفیت یادگیری شود. همچنین نتایج حاکی از آن است که تغییر نقش معلم از انتقال دهنده صرف دانش به تسهیل گر یادگیری، یکی از عوامل کلیدی در موفقیت مدیریت کلاس های چندپایه محسوب می شود.بر اساس نتایج این پژوهش، پیشنهاد می شود برنامه های آموزشی ویژه ای برای توانمندسازی معلمان مدارس عشایری در حوزه مدیریت کلاس های چندپایه طراحی و اجرا شود و امکانات آموزشی متناسب با شرایط این مدارس در اختیار آنان قرار گیرد.واژگان کلیدیمدارس عشایری، کلاس های چندپایه، مدیریت کلاس، کیفیت یادگیری، آموزش ابتدایی، یادگیری مشارکتی، عدالت آموزشی