اعتبار و ضمانت اجرای قراردادهای اینترنتی در بسترهای پلتفرمی و شبکه های اجتماعی

گسترش بسترهای دیجیتال، شبکه های اجتماعی و پلتفرم های تعاملی، الگوهای سنتی انعقاد قرارداد را با تحولات بنیادین مواجه ساخته است. امروزه بخش قابل توجهی از معاملات، بدون حضور فیزیکی طرفین و صرفا از طریق پیام ها، کلیک ها، لایوها و ابزارهای تعاملی پلتفرم ها منعقد می شود؛ امری که پرسش های جدی در خصوص اعتبار حقوقی، ماهیت رضایت، انتساب اراده و ضمانت اجرای قراردادهای اینترنتی در این فضاها ایجاد کرده است. مساله اصلی پژوهش آن است که آیا قراردادهای منعقده در بستر شبکه های اجتماعی و پلتفرم ها، با توجه به ویژگی هایی نظیر عدم شفافیت هویت طرفین، نقش واسطه گر پلتفرم، و ضعف نظارت حقوقی، از اعتبار الزام آور برخوردارند و در صورت نقض تعهد، چه ضمانت اجراهایی بر آنها حاکم است.پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، قوانین داخلی، اسناد بین المللی و رویه های قضایی، به بررسی شرایط صحت قراردادهای اینترنتی در بسترهای پلتفرمی و شبکه های اجتماعی پرداخته و نقش اراده الکترونیکی، اصل حاکمیت اراده و قواعد حمایت از مصرف کننده را تحلیل می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که در صورت احراز عناصر اساسی قرارداد، از جمله قصد و رضای معتبر، موضوع معین و مشروعیت جهت، قراردادهای منعقده در این فضاها از اعتبار حقوقی لازم برخوردارند؛ با این حال، خلاهای قانونی در تعیین مسئولیت پلتفرم ها، نحوه اثبات قرارداد و کارآمدی ضمانت اجراها موجب تضعیف حمایت از طرف ضعیف قرارداد می شود. نتیجه پژوهش حاکی از آن است که برای ارتقای امنیت حقوقی معاملات دیجیتال، بازتعریف ضمانت اجراهای قراردادی، شفاف سازی نقش پلتفرم ها و تقویت قواعد حمایتی، امری ضروری و اجتناب ناپذیر است.

کلیدواژه ها:

قراردادهای اینترنتی ، پلتفرم ها ، شبکه های اجتماعی ، اعتبار قرارداد ، ضمانت اجرا ، رضایت الکترونیکی.