سنجش و اولویت بندی مولفه های شهر شاد و تاثیر آن بر سرمایه اجتماعی

هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی، سنجش و اولویت بندی مولفه های «شهر شاد» و ارزیابی تاثیر آن بر ارتقای سرمایه اجتماعی شهروندان انجام شده است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی است. جهت استخراج شاخص ها از روش دلفی و برای رتبه بندی مولفه ها از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) استفاده شده است. جامعه آماری شامل متخصصان حوزه برنامه ریزی شهری و شهروندان منطقه مورد مطالعه می باشد. نتایج نشان داد که مولفه های محیطی-کالبدی (مانند کیفیت پیاده راه ها و فضاهای سبز) بیشترین وزن را در ایجاد نشاط شهری دارند. همچنین، همبستگی مثبتی میان شاخص های شهر شاد و افزایش مولفه های سرمایه اجتماعی (اعتماد و مشارکت) مشاهده شد. یافته ها نشان داد که میانگین شاخص شهر شاد ۳.۴۵ از ۵ است. قوی ترین بعد، بعد اجتماعی-فرهنگی (۳.۸۲) و ضعیف ترین بعد، بعد اقتصادی-معیشتی (۲.۹۱) بود. اولویت بندی مولفه ها حاکی از آن است که «اعتماد اجتماعی» (وزن ۰.۳۷۲) مهم ترین عامل، و پس از آن بهبود زیبایی شهری و دسترسی به فضاهای سبز قرار دارند. نتایج همچنین رابطه مثبت و معنادار (r=۰.۷۲) بین مولفه های شهر شاد و سرمایه اجتماعی را تایید کرد. این رابطه دوسویه نشان می دهد که شهر شاد سرمایه اجتماعی را تقویت کرده و سرمایه اجتماعی نیز تحقق شهر شاد را تسهیل می نماید. برنامه ریزی در راستای ارتقای مبلمان شهری، توسعه فضاهای تعاملی و پیاده مداری، نه تنها بهزیستی ذهنی شهروندان را بهبود می بخشد، بلکه بسترساز تقویت پیوندهای اجتماعی و مشارکت های محلی است.

کلیدواژه ها:

شهر شاد ، سرمایه اجتماعی ، برنامه ریزی شهری ، اعتماد اجتماعی ، کیفیت زندگی شهری