تجربه معلمان در احیای امرسیاسی و اقتصادی دانش آموزان

این مقاله با رویکردی تحلیلی به بررسی نسبت نظام آموزشی با ساختار اقتصادی و سیاسی ایران می پردازد و می کوشد نشان دهد چگونه الگوهای نابرابر توزیع فرصت های آموزشی، هم بازتولیدکننده شکاف های اجتماعی اند و هم بر جهت گیری های توسعه ای کشور اثر می گذارند. تحلیل داده های مربوط به نتایج کنکور سراسری و توزیع دهکی رتبه های برتر نشان می دهد سهم دانش آموزان دهک های برخوردار و مدارس غیردولتی در رشته های پرمتقاضی به مراتب بیشتر از دهک های کم برخوردار و مدارس دولتی است؛ شکافی که در رشته هایی مانند پزشکی و مهندسی به اوج می رسد. هم زمان، کاهش سهم هزینه های آموزشی از سبد خانوار در سال های اخیر و افت نسبی بودجه آموزش و پرورش، نشانه هایی از تضعیف سرمایه گذاری عمومی و خصوصی در آموزش را آشکار می سازد. این وضعیت در کنار شکاف های درآمدی، به تقویت گرایش گسترده به رشته های نظری و منزلت محور و تضعیف آموزش های فنی و حرفه ای انجامیده است.در مقابل، مقاله با تکیه بر مطالعات موردی از یک هنرستان در بندر گز و تجربه احیای یک هنر سنتی، نشان می دهد که بازطراحی برنامه های درسی متناسب با زیست بوم محلی و تمرکز بر مهارت آموزی می تواند به کارآفرینی، کاهش مهاجرت و حتی توسعه صادرات بینجامد. افزون بر این، با بازخوانی مفهوم «مدرسه به مثابه نهاد سیاسی»، ظرفیت های قانونی همچون شورای دانش آموزی و نمونه هایی از کنشگری دانش آموزان(ازجمله سامانه های شفافیت و لیگ مناظرات) بررسی می شود که بیانگر امکان تربیت شهروندانی مسئول، مشارکت جو و اثرگذار است.یافته ها حاکی از آن است که احیای هم زمان امر اقتصادی و امر سیاسی در مدرسه، از طریق کاهش نابرابری آموزشی، تقویت مهارت های تولیدی و فعال سازی سازوکارهای مشارکت دانش آموزی، می تواند گامی اساسی در جهت توسعه متوازن و پایدار کشور باشد.

کلیدواژه ها:

کلیدواژه: امر سیاسی ، اقتصاد ، نظام آموزش ، نابرابری ، مدارس دولتی