بازآفرینی عقلانیت آموزشی در عصر داده محور؛ از انباشت اطلاعات تا پرورش تفکر انتقادی

تحولات گسترده در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، ساختارهای یادگیری و فرآیندهای تولید دانش را وارد مرحله ای جدید کرده است؛ مرحله ای که در آن دسترسی به اطلاعات به سرعت و در مقیاس وسیع امکان پذیر شده است. در چنین شرایطی، چالش اصلی نظام های آموزشی نه کمبود دانش، بلکه چگونگی تبدیل اطلاعات پراکنده به فهم عمیق و تحلیل محور است. این مقاله با تمرکز بر چالش های تربیتی مرتبط با رشد تفکر انتقادی در بستر زیست دیجیتال، نشان می دهد که عواملی همچون شتاب اطلاعاتی، افزایش منابع غیرمعتبر، کاهش تمرکز شناختی و ضعف مهارت های ارزیابی از مهم ترین موانع شکل گیری تفکر تحلیلی هستند. در مقابل، تقویت رویکردهای یادگیری فعال، بازسازی شیوه های تدریس و ارتقای سواد اطلاعاتی به عنوان راهبردهای اساسی مورد توجه قرار گرفته اند.واژگان کلیدی: تفکر انتقادی، آموزش داده محور، سواد اطلاعاتی، یادگیری فعال، زیست دیجیتال، مهارت های شناختی، فرهنگ یادگیری