تاثیر فضای آموزشی خلاق بر انگیزش تحصیلی و تفکر خلاق دانش آموزان ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی جامع و واکاوی ساختارمند تاثیر فضای آموزشی خلاق بر انگیزش تحصیلی و تفکر خلاق دانش آموزان ابتدایی انجام شده است. این مطالعه با اتکا به روش مروری-کتابخانه ای و از طریق تحلیل کیفی ادبیات پژوهشی و اسناد مکتوب مرتبط با حوزه های روان شناسی تربیتی و مدیریت آموزشی سامان یافت. یافته های حاصل از تبیین متون نشان می دهد که فضاهای آموزشی خلاق از طریق ترکیب دو بعد سخت افزاری (انعطاف پذیری کالبدی، رنگ، نور و چیدمان پویای کلاس) و نرم افزاری (روابط انسانی مثبت، امنیت روانی و شیوه های تدریس فعال)، محرک اصلی ارتقای ابعاد شناختی و عاطفی یادگیرندگان به شمار می روند. ایجاد تغییر در پارادایم کلاس درس از الگوهای سنتی معلم محور به سمت رویکردهای دانش آموزمحور، بسترساز اصلی شکل گیری انگیزه درونی، کاهش اضطراب و افزایش تفکر واگرا در دانش آموزان دوره ابتدایی است. تحلیل پیشینه ها مشخص ساخت که مولفه هایی نظیر کیفیت رابطه معلم-دانش آموز، هویت حرفه ای و خودکارآمدی معلمان، و بکارگیری بازی های آموزشی و ابزارهای دیجیتال، نقشی واسطه ای و تعیین کننده در تبلور تفکر خلاق و نوآوری تحصیلی ایفا می کنند. نتایج نهایی حاکی از آن است که خلاقیت و انگیزش سازه هایی کاملا محیط پذیر و توسعه یافتنی هستند و ساختار کالبدی و روانی مدرسه می تواند همچون شتاب دهنده ای برای شکوفایی استعدادهای بالقوه عمل کند. بر این اساس، بازطراحی معماری مدارس، ارتقای شایستگی های حرفه ای معلمان و تغییر ساختار برنامه درسی به سمت شیوه های پروژه محور و حل مسئله، از ضرورت های اساسی جهت ارتقای نظام تعلیم و تربیت پویای کنونی معرفی می شود.

کلیدواژه ها:

فضای آموزشی خلاق ، انگیزش تحصیلی ، تفکر خلاق ، دوره ابتدایی ، رابطه معلم-دانش آموز.