تبیین مدل توسعه شایستگی های دیجیتال معلمان در مدارس هوشمند

تحول دیجیتال در نظام های آموزشی، ضرورت بازاندیشی در نقش و شایستگی های حرفه ای معلمان را بیش از پیش آشکار ساخته است. مدارس هوشمند به عنوان بستر نوین یادگیری، نیازمند معلمانی هستند که علاوه بر تسلط بر دانش تخصصی، از شایستگی های دیجیتال در سطوح دانشی، مهارتی و نگرشی برخوردار باشند. پژوهش حاضر با هدف تبیین مدل توسعه شایستگی های دیجیتال معلمان در مدارس هوشمند انجام شد. این مطالعه با رویکرد آمیخته اکتشافی و در دو بخش کیفی و کمی اجرا گردید. در بخش کیفی، با بهره گیری از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه فناوری آموزشی و تحلیل مضمون، مولفه های اصلی شایستگی های دیجیتال استخراج شد. در بخش کمی، مدل پیشنهادی از طریق تحلیل عاملی تاییدی و مدل سازی معادلات ساختاری مورد آزمون قرار گرفت.یافته ها نشان داد که مدل توسعه شایستگی های دیجیتال معلمان شامل پنج بعد اصلی است: سواد دیجیتال پایه، طراحی و تولید محتوای الکترونیکی، مدیریت یادگیری در محیط های هوشمند، اخلاق و هویت حرفه ای دیجیتال، و توسعه حرفه ای مستمر مبتنی بر فناوری. همچنین نتایج حاکی از آن بود که زیرساخت های فناورانه مدرسه، حمایت مدیریتی، فرهنگ سازمانی یادگیرنده و انگیزش فردی معلمان نقش معناداری در ارتقای این شایستگی ها دارند. برازش مطلوب مدل ساختاری نشان داد که ابعاد مذکور می توانند چارچوبی منسجم برای برنامه ریزی آموزشی و سیاست گذاری در حوزه توانمندسازی معلمان فراهم آورند.بر اساس نتایج پژوهش، پیشنهاد می شود نظام های آموزشی با طراحی برنامه های توانمندسازی هدفمند، ایجاد شبکه های یادگیری حرفه ای و ارزیابی مستمر شایستگی های دیجیتال، زمینه تحقق مدارس هوشمند اثربخش را فراهم سازند. این مدل می تواند به عنوان الگویی کاربردی برای ارتقای کیفیت آموزش دیجیتال، بهبود عملکرد آموزشی معلمان و تحقق تحول دیجیتال در آموزش و پرورش مورد استفاده قرار گیرد.